Sarı Abdullah Efendi'nin Cevâhir-i ‎Bevâhir-i Mesnevî'si, I. cilt (inceleme-‎metin)‎

Cevâhir-i Bevâhir-i Mesnevî, XVII. asrın önde gelen sûfî ve siyaset adamı ‎Sarı Abdullah Efendi (ö. 1661) tarafından telif edilmiştir. IV. Murad'a (1623-1640) ‎sunulan bu eser, Mesnevî'nin sadece I. defterinin şerhini ihtiva etmekle beraber bu ‎defter üzerine yazılmış olan en kapsamlı şerh olarak tanınmaktadır. Cevâhir-i ‎Bevâhir-i Mesnevî, Osmanlı kültür mirasının en kıymetli halkalarından biri ‎niteliğindedir. Ayrıca bu eser Anadolu'da ve Türkçe kaleme alınan Mesnevî ‎şerhleri arasında özel bir yere sahiptir. Bu eserin neşredilmesi, Türk-İslam ‎edebiyatı alanında yapılan çalışmalar ve günden güne artmakta olan Mevlânâ ‎araştırmaları için önem arz etmektedir. ‎ Bu tez çalışmasında Cevâhir-i Bevâhir-i Mesnevî'nin Süleymaniye ‎Kütüphanesi, Fazıl Ahmed Paşa 740 numaralı nüshası esas alınmıştır. Bu nüsha, ‎müellifin hem talebesi hem musahibi olan Cevrî (ö. 1654) tarafından istinsah ‎edilmiş ve müellifin kontrolünden geçmiş olması açısından önem arz etmektedir. ‎Ayrıca eserin birinci cildi 1287/1870'te Tasvîr-i Efkâr matbaasında, diğer ciltleri ‎ise 1288/1871'de Matbaa-i Âmire'de, toplam beş cilt olarak neşredilmiştir. Tezin ‎adlandırılmasındaki I. Cilt ifadesi, ilgili nüshadaki varak aralığının matbudaki ‎karşılığıdır. Bu çalışmada ilgili bölüm transkribe edilmiş ve eserin içeriği ‎incelenmiştir. Bu tez çalışması giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte ‎Mesnevî'nin birinci cildine yazılmış olan şerhler tanıtılmaktadır. Birinci bölümde ‎Sarı Abdullah Efendi'nin hayatı, eserleri ve edebi kişiliği ele alınmıştır. İkinci ‎bölümde Cevâhir-i Bevâhir-i Mesnevî'nin ele aldığı konular ve içeriği ayrıntılı bir ‎şekilde incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise eserin nüshaları tanıtılmıştır; ayrıca ‎birinci cildin yazma eserdeki ilgili varaklarda yer alan kısmı (1b-107b) ‎transkripsiyonlu şekilde verilmiştir. ‎