Sarıçam (Pinus sylvestris L.)'da farklı tohum kaynaklarının kozalak ve tohum özelliklerine etkisi

Bu çalısmanın amacı, Sarıçam'da (Pinus sylvestris L.) farklı tohum kaynaklarının kozalak ve tohum özelliklerine etkisini belirlemektir. Çankırı-Ilgaz-Uzundag mevkiindeki tohum mesceresi ile Ilgaz orijinli Eskisehir-Mihalıçcık-Ormantepe mevkiindeki klonal tohum bahçesi seçilmistir. Bu amaçla; 2004 bol tohum yılında Ilgaz-Uzundag mevkii 176 nolu tohum mesceresindeki 30 üstün agaçtan ve Mihalıçcık-Ormantepe mevkiindeki 96 nolu klonal tohum bahçesinden 30 klonu temsil edecek sekilde her bir agaçtan 20'ser adet olmak üzere toplam 1200 adet kozalak örnegi alınmıstır. Her bir örnegin; kozalak çapı, kozalak boyu, karpel sayısı, kozalak agırlıgı ile her bir kozalaktan elde edilen tohumların; tohum çapı, tohum boyu, tohum sayısı, tohum agırlıgı, kanat boyu, kanat çapı ve kanat rengi gibi kozalak, tohum ve kanata iliskin morfolojik özellikleri belirlenmistir. Yapılan ölçüm ve degerlendirmeler sonucunda; Ilgaz tohum mesceresine ve Mihalıçcık klonal tohum bahçesine ait kozalakların v ortalama degerleri sırasıyla; Kzç: 23,81 mm ve 22,11 mm, Kzb: 47,92 mm ve 41,87 mm, Kzag: 11,27 gr ve 7,48 gr, Kps: 58,87 adet ve 67,07 adet ile tohumlara ait ortalama degerler sırasıyla; Ths: 30,18 adet ve 27,96 adet, Thç: 2,83 mm ve 2,73 mm, Thb: 5,13 mm ve 4,79 mm, Thag: 0,310 gr ve 0,180 gr, BrThag: 0,01 gr ve 0,006 gr, Knç: 5,82 mm ve 5,30 mm, Knb: 18,56 ve 16,6 mm olarak bulunmustur. Sonuç olarak; Ilgaz tohum mesceresinden alınan örneklerin Mihalıçcık klonal tohum bahçesinden alınan örneklere göre, Kps özelligi dısındaki tüm özellikler bakımından daha yüksek degerler tespit edilmistir. Anahtar Kelimeler : Sarıçam, Kozalak, Tohum, Tohum Kaynagı