Sarkopenik diz osteosteartritli hastaların ultrasonografi ile tanımlanması, fonksiyonellik, dizabilite ve hayat kalitesi açısından değerlendirilmesi ve sarkopenik bulguların ENMG (elektronöromiyografi ) ile incelenmesi

Amaç: Sarkopenik diz osteosteartirli hastaların ultrasonografi ile tanımlayarak fonksiyonellik, dizabilite ve hayat kalitesi açısından değerlendirilmek, sarkopenik bulguları ENMG (Elektronöromiyografi) ile incelemek ve bu parametrelerin ciddi sarkopenik ile sarkopenik hastalar üzerindeki etkilerini karşılaştırmak, ayrıca sarkopeninin diz osteoortritinin erken ve ileri evrelerindeki etkilerinini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Klinik ve radyolojik olarak diz osteoartriti tanısı ve Sonografik Uyluk Ayar Oranı (STAR) algoritmasına göre sarkopeni tanısı olan 83 kadın hasta çalışmaya alındı. Hastalar STAR algoritmasında göre sarkopenik (n:50) ve ciddi sarkopenik (n:33) olarak 2 gruba ayrıldı. Tüm sarkopenik hastalar Amerikan Romatoloji Birliği (The American College of Rheumatology: ACR) 2016 kriterlerine göre diz osteoartriti tanısı aldı ve Kellgren-Lawrence (K-L) evrelemesine göre her bir diz evre 1-2-3-4 olarak gruplandırıldı. Hastaların kas gücü değerlendirilmesinde el kavrama gücü (EKG), antropetmerik ölçüm olarak üst-orta kol çevresi ve baldır çevresi ölçümleri kaydedildi, ultrasonografilk olarak rektus femoris, vastus intermedius kas kalınlığı, rektus femoris kesitsel alan ölçümü, vastus lateralis pennasyon açısı ,vastus lateralis kas kalınlığı ,vastus lateralis fasikül uzunluğu ,biceps brachii kas kalınlığı, kas kesit alanı ve biceps brachii çevresi yağ kalınlığı değerlendirildi. Fiziksel performansın değerlendirilmesinde 6 metre yürüme hızı testi, zamanlı kalk ve yürü testi ve sandalyede otur-kalk testi kullanıldı. Sağ median ve femoral sinirden elde edilen sinir ileti hızları, latans süreleri, BKAP (Birleşik Kas Aksiyon Potansiyelleri), biceps brachii ve vastus lateralisten elde edilen MÜP (Motor Ünite Potansiyeli) değerleri kayıt altına alındı. Vizüel Analog Skala (VAS) ve Western Ontario ve McMaster Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi (The Western Ontario and McMaster Universities Arthritis Index -WOMAC), Lequesne Osteoartrit Şiddet İndeksi, Nottingham Sağlık Profili (Nottingham Healt Profile-NHP), Dünya Sağlık Örgütü Engellilik Değerlendirme Programı- 12 maddelik versiyon (World Health Organization Disability Assessment Schedule –WHODAS 2.0 – 12 item version) ve Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi uygulandı. Her katılımcıdan, rutin kan tetkikleri, D vitamini, B12 vitamini ve Romatoid Faktör (RF) çalışıldı. Bulgular: Ciddi sarkopeni olan grubun yaşı, vücut kitle indeksi ve eğitim düzeyi sarkopeni olan gruptan anlamlı şekilde yüksekti. (Sırasıyla p<0,001, p=0,021. p=0,033). Sarkopeni grubunda olanların steroid olmayan ilaç kullanım oranı, osteoporoz görülme oranı, destek tedavisi alma oranı, antirezorbtif kullanım oranı ciddi sarkopeni grubundan anlamlı şekilde düşüktür (Sırasıyla p<0,001, p=0,001 , p=0,01, p=0,008 ). Sarkopenisi olan grubun Nottingham-AĞRI, NHP1-FİZİKSEL, NHP2, WOMAC, WHODAS2 toplam puan ve Lequesne indeksi alt boyut ve toplam puanları ciddi sarkopeni grubunun puanından anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. (Sırasıyla p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001). Sarkopenisi olan grubun işinde zorlanma yüzdesi, 6 metre yürüme hızı, zamanlı kalk yürü testi, sandalyede otur kalk testi, işlerini tamamen yapamadığı süre ve işlerini azalttığı süre, osteoartrit tanı süresi, VAS, VAS-hareket, şikayetlerin süresi ve SARC-F tarama testi puanı ciddi sarkopenisi olan gruptan anlamlı şekilde düşüktür (Tüm Parametrelerde p<0,001). Sarkopenisi olan grubun femoral sinir BKAP süresi ciddi sarkopeni grubundan anlamlı şekilde düşük, median sinir BKAP büyüklüğü anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (Sırasıyla p=0,047,p=0,016). Sarkopenisi olan grubun vastus lateralis fasikül uzunluğu biceps alanı ciddi sarkopeni olan gruptan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,004, p=0,027) .Sarkopenisi olan grubun Katz GYA indeksi değeri ciddi sarkopeni olan gruptan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,001) ciddi sarkopenik grubun her 2 diz için de Kellgren-Lawrence evresi sarkopenik grubun K-L evresineden anlamlı şekilde ileridir (p<0,001). Sarkopenisi olan hastaların hemoglobin değeri ciddi sarkopeni grubunun değerinden anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,002). Gonartroz evresi arasında yaş açısından anlamlı farklılık görülmüş olup ve evre 4 daha yaşlıdır (p=0,003). Evreler arasında eğitim durumu açısından anlamlı farklılık görülmüş olup ileri evrelerde eğitim düzeyi düşmüştür (p=0,019). Gonartroz evresi arasında steroid olmayan ilaç kullanma açısından anlamlı farklılık görülmüş olup ileri evrelerde kullanım oranı artmıştır (p=0,025). Gonartroz evresi arasında Nottingham-Ağrı, NHP1-FİZİKSEL, WOMAC ve WHODAS2 toplam puan ve Lequesne alt boyut ve toplam puanları açısından anlamlı farklılık görülmüş olup bu farklılık evre 4 ile diğer iki evre arasındaki farktan kaynaklanmış ve evre 4 olanların puanı daha yüksektir (Sırasıyla P=0,003, p=0,001, p<0,001, p=0,003, p<0,001). Gonartroz evresi arasında işinde zorlanma yüzdesi, gonartroz tanı süresi, SARC-F tarama testi puanı, zamanlı kalk yürü testi, sandalyede otur kalk testi, VAS-hareket, şikayetlerin süresi ve işlerini tamamen yapamadığı süre açısından anlamlı farklılık görülmüş olup evre 4 olanların değeri daha yüksektir (Sırasıyla p=0,002, p<0,001,p=0,002, p=0,001, p=0,005, p=0,003, p=0,001, p=0,009). Gonartroz evresi arasında femoral sinir BKAP süresi açısından anlamlı farklılık görülmüş evre 4 süresi daha yüksektir (p=0,005). Yapılan ultivariate lojistik regresyon analizine göre NHP2, WHODAS2, gonartroz tanı süresi ve SARC-F tarama testi puanı yüksekliği ve median sinir BKAP büyüklüğünün düşüklüğü ciddi sarkopeniyi arttıran risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Sonuç: Sarkopeniyi belirleme de prediktif değeri olan yöntemler arasında ultrasonografinin pratik, ucuz ve kolay ulaşılabilir olması özellikleriyle öne çıktığını gözlemledik. Ciddi sarkopenik osteoartrit hastalarının daha yaşlı, daha zayıf, daha güçsüz, fiziksel aktivite düzeylerinin daha kısıtlı ve günlük yaşam aktivitelerinde daha çok zorlandığını saptadık. İleri evre sarkopenik ve ciddi sarkopenik gonartroz hastalarının daha çok fonksiyonel kısıtlılık, ağrı ve düşük yaşam kalitesi olduğunu belirledik. Elektronöromiyografik bulguların sarkopeni ile ilişkisini inceledik. İğne Elektronöromiyografi ile yaptığımız incelemelerimizin ileri çalışmalara ışık tutacağınızı düşünüyoruz. Anahtar kelimeler: Sarkopeni, Ciddi Sarkopeni, Osteoartrit, Ultrasonografi, Elektronöromiyografi, Fonksiyonellik, Dizabilite, Yaşam Kalitesi, Kellgren Lawrence Evrelemesi