Sater (Satureja hortensis L.) bitkisinde tarımsal özellikler, uçucu yağ oranı ve bileşenleri bakımından ontogenetik varyabilitenin belirlenmesi

Bu araştırma sater (Satureja hortensis L.) bitkisinde farklı gelişme dönemlerinde tarımsal özellikler ile uçucu yağ oran ve bileşenleri bakımından meydana gelen değişimin belirlenmesi amacıyla 2018 yılında yürütülmüştür. Araştırma Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü deneme alanlarında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede vejetatif dönemden başlamak üzere uzun süren çiçeklenme periyodu ve çiçeklenme sonrası aşamaları olmak üzere 10 farklı gelişme dönemi ele alınmıştır. Bu amaçla vejetatif dönemden başlamak üzere 10 gün aralar ile tek biçim yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda ele alınan gelişme dönemlerine göre bitki boyu 32,0-44,70 cm, habitus genişliği 29,80-35,23 cm, dal sayısı 16,20-22,73 adet, yeşil herba verimi 1045,55-2035,83 kg/da, kuru herba verimi 232,25-677,05 kg/da, kuru yaprak verimi 126,06-424,20 kg/da, kuru sap verimi 106,20-252,85 kg/da, yaprakta uçucu yağ oranı % 2,816-3,983, sapta uçucu yağ oranı % 0,037-0,053, yaprakta uçucu yağ verimi 4,07-14,48 kg/da, sapta uçucu yağ verimi 0,04-0,10 kg/da, toplam uçucu yağ verimi 4,11-14,69 kg/da arasında değişen değerlerde belirlenmiştir. Yaprak uçucu yağının ana bileşenleri olarak karvakrol (% 55,94-65,24) γ-terpinen (% 21,67-27,00) ve p-simen 7 (% 9,47-16,21) öne çıkmıştır. Araştırmanın sonucunda verim değerleri bakımından 6. Dönem hasadının, uçucu yağ ve karvakrol oranı bakımından ise 9. ve 10. Dönem hasatlarının öne çıktığı belirlenmiştir.