Savunma harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisinde Armey eğrisinin geçerliliği: Ortadoğu ülkeleri örneği

Ülkelerin varlıklarını, birliğini, olası iç ve dış tehditlere karşı güvenliklerini sürdürebilmeleri için savunma harcamaları, gider kalemleri içerisinde önemli bir paya sahiptir. Savunma harcamaları özellikle Ortadoğu ülkelerinde jeopolitik konumu, doğal kaynak rezervleri ve dünyada enerji arzında önemli bir yere sahip olması nedeniyle bu bölgede kamu harcamaları içerisinden, savunma harcamalarına ayrılan payın artmasına sebep olmaktadır. Ancak savunma harcamalarında meydana gelen artış eğitim, sağlık altyapı ve diğer alanlarda yatırımların düşmesine sebep olmaktadır. Yatırım ve tüketim harcamalarında meydana gelen azalma ekonomik büyümeyi düşürmektedir. Bu çalışmada, Ortadoğu ülkelerinde savunma harcamaları ile ekonomik büyüme ilişkisinde Armey eğrisinin geçerliliği 2000-2019 dönemi itibariyle Yumuşak Geçişli Panel Regresyon modeli kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre savunma harcamalarının eşik düzeyinin %9,9 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eşik düzeyinin altında gerçekleşen savunma harcamaları ekonomik büyümeyi pozitif etkilemektedir. Fakat eşik seviyesinin üzerinde gerçekleşen savunma harcamalarındaki artış, ekonomik büyüme üzerindeki olumlu etkiyi azaltmaktadır. Ortadoğu ülkerinde ters U şeklindeki Armey eğrisi geçerli değildir. Bu bağlamda, ülkelerin savunma harcamalarındaki artışın ekonomik büyüme üzerinde olumlu etkisinin devamlılığını sağlayabilmek için eşik seviyesini dikkate alması gerekmektedir.