Savunma harcamaları ekonomik büyüme ilişkisinin analizi: Dini perspektif odaklı çalışma

Literatürde kamu harcamaları kapsamında savunma sanayinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi özellikle 11 Eylül Amerika ve Paris 2015-2017 terör faaliyetleri sonrasında yoğun bir şekilde incelenmektedir. Ülke bazlı ve panel çalışmaların yapıldığı literatürde, kullanılan metodolojiye göre farklı sonuçlar elde edilmektedir. Ancak son dönem Batılı medya yapılan bu terör faaliyetlerinin din odaklı yapıldığı iddiası ile özellikle bir barış ve huzur dini olan İslam ile terörü bir arada göstermeye çalışmaktadır. Bu çalışmada literatürde ilk defa ülkeler din perspektifine göre 3 gruba ayrılarak (Müslüman, Hristiyan ve Yahudi) 1990-2017 dönemini kapsayacak şekilde savunma harcaması ekonomik büyüme ilişkisi incelenmiştir. Çalışmada kullanılan hem FMOLS hem de DOLS test sonuçları Hristiyan ülkelerde savunma harcamalarının uzun dönemde ekonomik büyüme üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğunu gösterirken, Müslüman ülkelerde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmadığını göstermektedir. Yahudi tek ülke olan İsrail'e ilişkin tahmin sonuçları uzun dönemde savunma harcamalarının ekonomik büyümeyi azaltıcı etkisini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Savunma, harcama, ekonomi, din