Savunma harcamalarının ekonomik etkilerinin farklı gelir düzeyindeki ülkeler için karşılaştırılması: Panel veri analizi

Savunma harcamalarının ekonomik aktiviteler üzerindeki etkilerine yönelik farklı görüşler mevcuttur. Neo-Klasik yaklaşım, savunma harcamalarının daha verimli alanlardaki yatırımlar üzerinde dışlama etkisi göstererek ülke ekonomisini olumsuz yönde etkilediği görüşünü savunmaktadır. Askeri Keynesyen yaklaşım ise savunma harcamalarının ekonomide teknolojik ikincil etki oluşturarak ve diğer sektörlere pozitif dışsallıklar sağlayarak ülke ekonomilerini olumlu yönde etkilediğini savunmaktadır. Bu çalışmada öncelikle savunma harcamaları ve diğer kamu harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi incelenerek, iki harcama türü arasındaki verimlilik farkının araştırılması amaçlanmıştır. Daha sonra savunma harcamalarının hangi faktörlere bağlı olarak değiştiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Analizlere dahil edilen ülkeler, Dünya Bankası Atlas Metoduna bağlı olarak gelir gruplarına göre sınıflandırılarak, savunma harcamalarına yönelik çıkarımların ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre yapılması hedeflenmiştir. Bu çalışma dört temel bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde savunma harcamalarının ekonomi üzerindeki etkilerine ve savunma harcamalarının belirleyenlerine yönelik teorik bilgiler verilmiş ve literatür taraması yapılmıştır. İkinci bölümde Dünya'da ve Türkiye'de savunma harcamalarının ulaştığı boyutlara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, analizlerde kullanılan Panel Veri Regresyon Yöntemi ve Panel Eşbütünleşme Testleri tanıtılmıştır. Dördüncü bölümde ise savunma harcamalarının büyüme üzerindeki etkilerine ve savunma harcamalarını belirleyen faktörlere yönelik bulgular tartışılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, savunma harcamaları ekonomiyi ülkelerin gelişmişlik düzeyiyle ters orantılı biçimde tüm ülke gruplarında pozitif yönde etkilemektedir. Ayrıca diğer kamu harcamalarının savunma harcamalarına göre daha verimli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelime: Savunma Harcamaları, Dışsallık, Panel Veri Yöntemi,Türkiye