Sayısal uçurumun ölçülmesi için model geliştirilmesi: Sakarya liseleri örneği

Bilişim teknolojilerinin hızla yaygınlaştığı günümüzde bir toplumun gelişmişlik düzeyi bu teknolojilerin ne derecede yaygın olduğu ve kullanıldığı ile doğru orantılıdır denilebilir. Sayısal uçurum, bilişim teknolojileri ile ilgili bir toplumda öncelikle bu teknolojilere sahip olma bakımından incelenmiş, sonraları ise kullanma becerileri, bilişim okuryazarlığı düzeylerine göre incelenmeye başlamıştır. Günümüzde ise bunlara ek olarak bu teknolojileri kullanarak bilgi edinme ve bilgi üretme seviyeleri bakımından sayısal uçurum araştırma aşamasına gelmiştir. Türkiye'de sahip olma bakımından uçurum azalmaya başlasa bile, kullanma becerileri, bilişim okuryazarlığı bakımından uçurum önemli ölçüde varlığını sürdürmektedir. BT sahipliği, kullanma becerileri, bilişim okuryazarlığı, BT kullanarak bilgi edinme, bilgi üretme ve paylaşma tutumlarını ölçmek amacıyla bu çalışmada model geliştirilerek Sakarya'daki Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Özel Anadolu Lisesi ve Spor Lisesi olmak üzere beş farklı okul türü belirlenerek bu okullardaki 9,10,11 ve 12. sınıf öğrencileri ile velilerine anket uygulanmıştır. Dağıtılan 1000 öğrenci ve 2000 veli anketinden analiz edilen anket sayısı 477 öğrenci, 883 veli (anne ve baba) dir. Öğrencilerde sayısal uçurum değişkenleri olarak okul türü, cinsiyet, sınıf seviyesi, başarı ortalaması dikkate alınırken, velilerde öğrencinin okul türü, cinsiyet, çalışılan sektör, meslek ve gelir durumu dikkate alınarak analizler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; akıllı telefon sahipliği, bilişim okuryazarlığı, bilgi edinme becerileri, bilgi üretme ve paylaşma becerileri puanlarının öğrenciler ile veliler arasında uçurum bulunmaktadır. İnternet kullanım amaçlarının bilişim okuryazarlığı, bilgi edinme becerileri, bilgi üretme ve paylaşma becerileri ile pozitif ama zayıf bir ilişki ortaya çıkmıştır. Öğrenci-veli karşılaştırmalarında ise genelde zayıf bir ilişki ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Sayısal uçurum, bilişim, bilişim okuryazarlığı, bilişim teknolojileri,eğitim