Sıcaklık stresi ve kurşun nitrat maruziyetinin bir model organizma olan Danio rerio (Zebra Balığı) üzerindeki sitotoksik etkilerininincelenmesi

Endüstriyel gelişimin yan ürünü olarak ortaya ağır metaller çıkar. Bu ağır metaller sucul ve karasal ekosistemdeki organizmaları direkt ya da dolaylı şekilde tehdit ederler. Kimi zaman canlıların toplu ölmelerine sebep olmaktadırlar. kurşun, dünya çapında pekçok endüstriyel faaliyette kullanılmaktadır. Kurşun, çevre kirliliğiyle alakalı şekilde akla gelen ilk toksik metallerden biridir. Kurşun bileşikleri, suda yaşamakta olan organizmalarda metal toksisitesi gibi tehlikeli çevresel etkilere sebep olabilirler. Bu sebeple insanlar besin zinciri vasıtası ile kurşun bileşiklerine maruz kalabilirler. Kurşun gibi ağır metallerin sucul organizmalara olan çeşitli etkilerinin daha iyi irdelenmesi için bu elementin alımı, saklanması, birikimi ve atılması ile ilgili; biyolojik, kimyasal ve fizyolojik periyotların anlaşılması gerekmektedir. Endüstriyel gelişimin yanında küresel ısınmanın ve iklimsel değişikliğin neden olduğu sıcaklık artışı sucul yaşamı tehdit etmektedir. Sıcaklık değişimi ile birlikte sucul organizmalar sıcaklık stresine maruz kalmaktadır. Bu çalışmada, kurşun nitratın ve sıcaklık artışının sucul organizma olan zebra balığı üzerinde gösterdiği etkiler değerlendirilmiştir. Çalışmada; kontrol (20 °C), kurşun nitrat uygulanan grup (20 °C), kurşun nitrat uygulanan grup (25 °C), kurşun nitrat uygulanan grup (30 °C) ve kurşun nitrat uygulanan grup (35 °C) olmak üzere 5 grup oluşturulmuş olup, her grupta 16 hayvan vardır. 5 gün süren bu çalışmanın sonunda sitotoksik etkilerin belirlenebilmesi için oksidatif stres parametreleri (SOD, GR, CAT, GPx, GST enzim aktiviteleriyle MDA seviyeleri) ve asetilkolinesteraz aktivitesi spektrofotometrik yöntemlerle analiz edilmiştir. Bu çalışmada zebra balıklarının kurşuna maruz kalması ve sıcaklık artışı sonucunda MDA'da artışa, SOD, CAT, GPx, GST ve AChE enzim aktivitelerinde azalma izlenmiştir. Bu sonuçlar sebebiyle zebra balıklarının üzerindeki sıcaklık stresi ve kurşun nitratın etkilerinin oksidatif stresi yüksek oranda arttırdığı düşünülmektedir. 2022, 79 Sayfa ANAHTAR KELİMELER: Ağır Metaller, Kurşun Nitrat, Toksisite, Oksidatif Stres, Sıcaklık Stresi