Sıçan böbrek dokusunda deneysel iskemi/reperfüzyon hasarı sonrası speksin immünreaktivitesi üzerine BRL 37344'ün etkileri

Amaç: Renal iskemir/eperfüzyon (İR) hasarı sonucunda gelişen akut böbrek yetmezliği, yüksek mortalite oranı nedeniyle önemli bir klinik sorundur. Bu bağlamda, böbrekte İR hasarını azaltmaya yönelik yeni tedavi stratejilerinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Speksin, böbrek dokusu dahil birçok organda koruyucu etkiler gösterebileceği öne sürülen yeni bir nöropeptittir ve oksidatif stres ile ilişkili hasarlarda potansiyel faydaları olabileceği bildirilmiştir. BRL 37344 ise β3-adrenerjik reseptör agonisti olarak, özellikle miyokardiyal İR hasarını azaltıcı etkileriyle tanınmakta ve böbrek üzerindeki etkileri açısından araştırılmaya değer bir ajan olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, sıçan böbreğinde deneysel İR hasarı sonrası speksin immünreaktivitesi üzerine BRL 37344'ün etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, 8-10 haftalık erişkin, Sprague Dawley cinsi 35 erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar rastgele beş gruba ayrıldı (n=7). Kontrol Grubu (Grup I) sıçanlara herhangi bir işlem uygulanmadı. SHAM Grubu (Grup II) sıçanlarda genel anestezi sonrası böbrek pedikülleri cerrahi olarak açığa çıkarıldı, ancak renal klemp uygulanmadı. BRL 37344 Grubu (Grup III) sıçanlara genel anestezi sonrası tek doz intraperitoneal (i.p.) 5 mcg/kg BRL 37344 enjeksiyonu yapıldı, ardından böbrek pedikülleri cerrahi olarak açığa çıkarıldı, ancak klemp uygulanmadı. İskemi/Reperfüzyon (İR) Grubu (Grup IV) sıçanlarda genel anestezi sonrası bilateral renal arter ve ven, 30 dakika süreyle hemostaz klipsi ile klemplenerek iskemi oluşturuldu. İskemi sonrasında klipsler çıkarılarak 45 dakika süreyle reperfüzyon uygulandı. İR + BRL 37344 Grubu (Grup V) sıçanlara İR protokolüne ek olarak reperfüzyon öncesinde tek doz i.p. 5 mcg/kg BRL 37344 enjeksiyonu yapıldı. Çalışmada total oksidatif stres (TOS), total antioksidan seviye (TAS), serum speksin düzeyleri ölçülerek biyokimyasal analizler yapıldı. Ayrıca, tüm gruplardan alınan böbrek dokularında ödem, konjesyon, tübüler dejenerasyon, hidropik dejenerasyon ve tübüler vakuolizasyon gibi histopatolojik bulgular değerlendirildi. Böbrek dokularında apoptoz belirteci olarak TUNEL boyaması uygulandı ve speksin immünreaktivitesi immünohistokimyasal boyamalarla değerlendirildi. Elde edilen veriler istatistiksel olarak karşılaştırıldı. v Bulgular: Biyokimyasal analizlerde, kontrol grubuyla karşılaştırıldığında SHAM ve BRL gruplarında TAS ve TOS düzeylerinde anlamlı bir fark görülmezken, İR grubunda TOS düzeylerinin belirgin şekilde arttığı saptandı (p=0,001). Buna karşın, İR + BRL grubunda TOS düzeyleri İR grubuna kıyasla anlamlı bir şekilde azaldı (p=0,005). TAS düzeylerinde ise İR grubunda kontrol grubuna göre belirgin bir azalma izlendi (p=0,022). Ancak, İR + BRL grubunda TAS düzeylerinin İR grubuna kıyasla anlamlı bir şekilde arttığı görüldü (p=0,005). Serum speksin düzeyleri açısından, kontrol grubuyla SHAM ve BRL grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. İR grubunda serum speksin düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı şekilde azaldı (p=0,001). Ancak, İR + BRL grubunda speksin düzeyleri İR grubuna kıyasla anlamlı şekilde arttı (p=0,001) Histopatolojik incelemelerde ödem, konjesyon, tübüler dejenerasyon ve tübüler vakuolizasyon gibi parametreler göz önünde bulundurularak yapılan skorlamanın istatistiksel açıdan değerlendirilmesi sonucunda kontrol grubuna kıyasla İR grubunda histopatolojik skorda anlamlı bir artış olduğu belirlendi (p=0,005). Ancak, İR + BRL grubunda bu bulgular İR grubuna kıyasla anlamlı düzeyde azalma gösterdi (p=0,035) TUNEL boyaması, İR grubunda apoptoz belirteci olan TUNEL pozitif hücre sayısının kontrol grubuna göre arttığını (p=0,001), ancak İR + BRL grubunda bu artışın anlamlı şekilde azaldığını gösterdi (p=0,008). Sonuç: Bu çalışma, BRL 37344'ün iskemi-reperfüzyon (İR) hasarına bağlı gelişen böbrek hasarının tedavisinde önemli iyileştirici etkiler sağladığını göstermiştir. Çalışmamızda, BRL 37344'ün oksidatif stres düzeylerini azaltarak doku üzerindeki zararlı etkileri sınırladığı ve apoptozisi baskılayarak hücresel bütünlüğü koruduğu belirlenmiştir. Ayrıca, böbrek dokusunun korunmasına katkıda bulunan speksin immünreaktivitesini artırdığı gözlemlenmiştir. Speksin, özellikle oksidatif stres ve inflamasyon ile ilişkilendirilen patolojik durumlarda doku koruyucu potansiyeliyle dikkat çeken bir nöropeptittir. Çalışmamız, İR hasarına bağlı speksin düzeylerindeki azalmanın BRL 37344 ile anlamlı şekilde arttığını göstermiştir. Bununla birlikte, BRL 37344'ün histopatolojik değerlendirmelerde ödem, tübüler dejenerasyon ve apoptoz gibi hasar göstergelerini vi belirgin ölçüde azalttığı ve böbrek dokusunda iyileştirici etkiler sağladığı ortaya konmuştur. Bu bulgular, BRL 37344'ün İR hasarına bağlı böbrek disfonksiyonu ve doku hasarının tedavisinde etkili bir ajan olarak kullanılabileceğini ve speksin immünreaktivitesi üzerindeki olumlu etkilerinin, bu tedavi mekanizmalarına katkıda bulunabileceğini göstermektedir. İleri çalışmalarda, BRL 37344'ün diğer organ sistemlerinde ve uzun vadeli etkilerdeki potansiyel faydaları da araştırılabilir. Anahtar kelimeler: İskemi/reperfüzyon hasarı, BRL 37344, speksin, rat