Sıçanda oluşturulan periferik sinir yaralanması modelinde skar önleyici ajanların periferik sinir iyileşmesi üzerindeki etkilerinin deneysel incelenmesi

Giriş: Periferik sinir yaralanmalarından sonra sinir hücresinde gözlenen değişiklikleri inceleyen ve rejenerasyonun geliştirilmesi için yeni yöntemler tanımlamayı amaçlayan çok sayıda deneysel çalışma olmasına rağmen, sinir yaralanmaları önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Bu çalışmada, hyalüronik asit ve traneksamik asidin sinir iyileşmesinde etkinliklerini araştırmak amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Cerrahi işlemler için 18 adet Wistar tipi dişi sıçan kullanıldı. Ketamin anestezisi kullanılarak, sağ arka ekstremitede çalışıldı. Grup 1' de sağ siyatik sinir makas ile transeke edilerek primer olarak epinöral sütürlerle onarıldı. Grup 2' de siyatik sinir transeksiyonu ve epinöral onarım sonrası hyalüronik asit uygulandı. Grup 3' te siyatik sinir transeksiyonu ve epinöral onarım sonrası hyalüronik asit ve traneksamik asit kombine olarak uygulandı. Postoperatif 4. hafta sonunda deneklere bir takım analizler uygulandı. Fonksiyonel test olarak deneklere siyatik fonksiyon indeks (SFİ) ve EMG uygulandı. Denekler daha sonra sakrifiye edilerek ıslak gastrokinemius kası ağırlıkları ölçüldü. Transeke edilmiş siyatik sinirlerin proksimal ve distallerinden kesitler alınıp mikroskopik inceleme yapıldı. Bulgular: Veriler Kruskal-Wallis yöntemi kullanılarak istatistiksel olarak değerlendirildi. SFI' de ve EMG' de, Grup 2 ve grup 3; grup 1' e göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde yüksek bulundu (p<0.05). Grup 2 ve grup 3 arasında istatistiksel anlamlılık tespit edilmedi (p>0.05). Sağ/sol gastrokinemius ıslak ağırlıkları oranında, gruplar arasında istatistiksel anlamlılık görülmedi (p>0.05). Makroskopik adezyon skorlama testi Grup3' te; grup 1 ' e göre istatistiksel olarak anlamlılık tespit edildi (p<0.05); ancak grup 1 ve grup 2 arasında ve grup 2 ile grup 3 arasında anlamlı fark tespit edilemedi (p>0.05). Sonuç: Hyalüronik asit grubu, kontrol grubuna göre fonksiyonel ve mikroskopik testlerde üstündü. Hyalüronik asit ve traneksamik asit kombinasyonunun olduğu grup ise fonksiyonel ve mikroskobiye ek olarak makroskopik adezyon skorlama sisteminde de kontrol grubuna üstün bulundu. Böylece, sinir onarımı sonrası HA ya da HA' nın TA ile kombinasyonunun uygulanmasının faydalı, güvenilir ve maliyetinin uygun olmasından dolayı uygulanabilir olduğu düşünüldü. Anahtar kelimeler: Periferik sinir, hyalüronik asit, traneksamik asit, sıçan modeli