Sıçanlarda 5-florourasil ile indüklenen deneysel oral mukozit modelinde pelargoniyum sidoides'in terapötik etkilerinin değerlendirilmesi

Amaç: Oral mukozit (OM) atrofi ve eritem ile başlayan, ilerleyen safhada ülseratif psödomembranla sonuçlanan mukozanın iltihabi eroziv bir hastalığıdır. Çalışmamızda immünomodülatör, antienflamatuar, antioksidan etkileri olan Pelargoniyum sidoides'in (PS) OM üzerindeki profilaktik ve yara iyileşmesindeki etkinliği değerlendirildi. Materyal-Metot: Çalışmada toplam 24 adet Wistar Albino rat kullanıldı. Denekler iki çalışma grubu, bir kontrol ve bir sham olmak üzere 4 ana gruba ayrıldı. Preoperatif, postoperatif ve kontrol grubundaki ratlara 1. gün 100 mg/kg, 3. gün 65 mg/kg 5-FU intraperitonel (i.p.) uygulandı. Daha sonra 3. ve 5. günlerde bu gruplardaki ratların sağ yanak mukozaları üzerinde yara oluşturuldu. Kontrol grubundaki deneklere profilaksi veya tedavi amacıyla herhangi bir ilaç uygulanmadı. Preoperatif grubundaki ratlara ilk beş gün, postoperatif grubundaki ratlara son beş gün, günde bir kez PS gavaj yoluyla verildi. Sham grubundaki ratlara 1. ve 3. günlerde salin (i.p.) uygulanarak, 3 ve 5. günlerde sağ yanak mukozaları üzerinde yara oluşturuldu. Bu gruptaki ratlara daha sonra herhangi bir ilaç uygulanmadı. Deneyin 10. gününde tüm gruplar sakrifiye edildi. Ratların yanak mukozalarından alınan dokular histopatolojik olarak incelendi. Bulgular: Preoperatif ve kontrol grubunun oral mukozit bulguları karşılaştırıldığında, preoperatif grupta yara iyileşmesinin kontrol grubuna göre daha iyi olduğu belirlendi (p<0.05). Postoperatif ve kontrol grubunun oral mukozit bulguları karşılaştırıldığında, postoperatif grupta yara iyileşmesinin kontrol grubuna göre daha iyi olduğu belirlendi (p<0.05). OM modellerinde en kötü yara iyileşmesinin ise kontrol grubunda olduğu görüldü. Sonuç: PS'nin OM lezyonlarının önlenmesi ve tedavisi açısından yara iyileşmesi üzerine olumlu etkilerinin olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Oral, Mukozit, Pelargoniyum sidoides