Sıçanlarda alfa-naftiltioüre ile oluşturulan akut akciğer hasarı modeli üzerine hesperidin'in etkisi

Bu çalışma, alfa-naftiltioüre (ANTU) ile indüklenen akut akciğer hasarının önlenmesinde, hesperidinin anti-oksidan ve anti-inflamatuar etkinliğinin histopatolojik, immunohistokimyasal ve biyokimyasal analizler ile belirlenmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışmamızda 16 haftalık 200-250 gram ağırlığında 32 adet Wistar albino dişi sıçan kullanılmıştır. 7 gün boyunca her gün gavaj yoluyla Kontrol (KON) ve ANTU grubuna 1 ml fosfat tamponlu salin (PBS), Hesperidin (HES) ve Alfa-naftiltioüre+Hesperidin (ANTU+HES) grubuna ise PBS'de çözünmüş 100 mg/kg hesperidin verilmiştir. Ayrıca ANTU gruplarına 7. gün 4 mg/ml olacak şekilde zeytinyağında süspansiyon haline getirilen ANTU intraperitoneal (ip.) olarak uygulanmış ve 4 saat sonunda denekler sakrifiye edilmiştir. Tüm gruplarda göğüs kafesi dikkatlice açılmış akciğer çıkarılarak tartılmıştır. ANTU gruplarında plevral aralıkta birikmiş olan efüzyon sıvısı (PE) miktarı ölçülmüştür. ANTU ve ANTU+HES gruplarında akciğer ağırlık ve PE artışı gözlenmiştir. Hematoksilen-Eozin (H&E) ile boyanmış akciğer dokusunun histopatolojik incelemesinde, ANTU grubunda, alveoler boşlukta belirgin ödem, perivasküler genişleme, interstisyumda inflamatuar hücre infiltrasyonu ve alveolar septum kalınlaşması izlenmiştir. ANTU+HES grubunda, deneklerin akciğer dokularında, sınırlı alanlarda hasar gözlense de hesperidin bu hasarı anlamlı düzeyde azaltmıştır. Oksidatif stres göstergesi olarak çalışılan malondialdehit (MDA) düzeyi KON ve HES grubuna göre ANTU grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir yükselme göstermiştir (p˂0.01). Superoksit dismutaz (SOD) ve glutatyon peroksidaz (GPx) düzeyi ANTU+HES grubunda en yüksek seviyede bulunmuştur. Antioksidan savunma sisteminin göstergesi olan SOD ANTU+HES grubunda istatistiksel olarak anlamlı artış göstermiştir (p˂0.01). Hesperidinin inflamatuar yanıta etkisini değerlendirmek için tümör nekröz faktörü-α (TNF-α), interlökin 1 beta (IL-1ß), indüklenebilir nitrik oksit sentaz (iNOS), nükleer faktör-kappa B (NF-κB) ve okludin ekspresyon düzeyleri immünohistokimyasal yöntemle çalışılmıştır. TNF-α, IL-1ß, iNOS ve NF-κB ifadeleri ANTU gruplarında daha yüksek seviyede saptanmıştır. Tedavi grubu olan ANTU+HES grubunda tüm protein ifadelerinde azalma gözlemlenirken sadece IL-1ß ifadesi istatistiksel olarak anlamlı azalma göstermiştir (p˂0.01). Okludin ifadesi ANTU grubunda en düşük yüksek seviyede saptanmıştır ve KON grubuna göre (p<0.01), HES ve ANTU+HES grubuna göre (p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı farkı göstermektedir. Ayrıca ANTU grubunda okludin bant kalınlığının diğer gruplara göre oldukça zayıf olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, hesperidin tedavisinin radikal süpürücü etkisi yanı sıra ödem ve inflamatuar hücrelerin akciğer dokusuna sızmasını engelleyerek, oksidanlar ve anti-oksidanlar arasındaki dengeyi sağlayarak ve inflamatuar mediyatörlerin üretimini düzenleyerek hem antioksidan hem de anti-inflamatuar özelliklere sahip olduğu saptanmıştır.