Sıçanlarda farklı koşu hızlarının eritrosit deformabilitesi ve agregasyonuna etkisi

ÖZETSIÇANLARDA FARKLI KOŞU HIZLARININ ERİTROSİT DEFORMABİLİTESİ VEAGREGASYONUNA ETKİSİDr. Ayça Topçu, DEÜTF Fizyoloji AD, İZMİROksijen ihtiyacının karşılanması için kan akımının sağlıklı sürmesi gereklidir. Kanınakışkanlığını plazma içeriği ve kanın hücrelerinin, özellikle eritrositlerin akım sırasındakidavranış özellikleri etkiler. Egzersizde eritrositler yapısal, işlevsel ve biyokimyasal olaraketkilenirler. Bu çalışmada sıçanlarda farklı koşu hızlarında eritrositlerin deformabilite veagregasyonlarının nasıl etkilendikleri ve bu etkilenmenin laktat yükselmesi ve oksidan stresile ilişkisi olup olmadığı araştırılmıştır.Yirmiiki haftalık 32 adet erkek Wistar Albino sıçana 10, 15, 20 ve 25 m/dakikahızlarda 1 saat akut koşu bandı egzersizi yaptırılmıştır. Egzersiz biter bitmez, kan örneklerialınmış ve hemoreolojik ve biyokimyasal incelemeler yapılmıştır. Eritrosit deformabilite veagregasyonu, laktat, eritrosit malondialdehit ve plazma sülfhidril düzeyleri ölçülmüştür.Sonuçlar tek yönlü varyans analizi ve Kruskal-Wallis kullanılarak değerlendirilmiştir.Eritrosit deformabilitelerinin, 10 ve 15 m/dk hızda koşan sıçanlarda, kontrol grubunagöre anlamlı şekilde düştüğü bulunmuştur. Agregasyon indeksi, agregasyon yarı zamanı veagregat büyüklüğü kontrol grubu ile koşan gruplar arasında farklı bulunmamıştır. 15 m/dk veyukarısı hızlarda koşan gruplarda laktat düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecedeyüksek bulunmuştur (P<0.01). Laktat yükselmesinin koşu hızı ile doğru orantılı olduğugözlenmiştir. Koşan sıçanlarda SH düzeyleri kontrollere göre yüksektir. Kontrol grubu vekoşan grupların MDA düzeyleri arasında anlamlı fark gözlenmemiştir.Sonuç olarak, bu çalışmada eritrosit deformabilitesinin egzersizle azaldığıgözlenmiştir. Eritrositlerin agregasyonunda değişiklik saptanmamıştır. Laktat düzeylerindeartış olduğu ve bu artışın eritrosit deformabilitesindeki azalmayla negatif korelasyongösterdiği bulunmuştur. MDA düzeylerinde gruplar arasında farklılık bulunmamıştır.Anahtar sözcükler: egzersiz, hemoreoloji, oksidan stres, laktat