Sıçanlarda kafeterya diyeti ve yüksek yağlı diyetin obezite ile ilişkili bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkilerinin karşılaştırılması

Bu çalışmada kafeterya diyeti (CAF) ve yüksek yağlı diyetin (HF); sıçanların besin tüketimi, obezite ve obezite ile ilişkili biyokimyasal parametreler üzerindeki olası ayrıştırıcı etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 18 adet, 3 haftalık Wistar ırkı erkek sıçan dâhil edilerek, 3 gruba ayrılmıştır. Sıçanlar 12 hafta süresince kontrol diyeti (C) (n=6), HF (n=6) veya CAF (n=6) ile beslenmişlerdir. Besin tüketimleri ve vücut ağırlıkları günlük kaydedilmiştir. Çalışma sonucunda sıçanlara ötenazi uygulanarak kan ve doku örnekleri alınıp doku ağırlıkları kaydedilmiştir. Vücut kompozisyonu ve ilgili biyokimyasal parametreler analiz edilmiştir. Besin tüketim miktarları CAF grubunda C ve HF gruplarından anlamlı derecede daha yüksektir. HF grubunda ise C grubundan anlamlı derecede düşüktür (C: 20,39±0,88 g/gün, CAF: 37,26±0,88 g/gün, HF: 15,11±0,88 g/gün, p<0,001). Besin tüketim miktarları üzerinde, çalışma haftasının da anlamlı derecede etkisi olmuştur (p=0,018). Enerji alımları CAF grubunda C ve HF gruplarına kıyasla anlamlı derecede daha yüksek iken, HF ve C grupları arasında anlamlı bir fark yoktur (C: 53,01±3,44 kkal/gün, CAF: 163,83±3,44 kkal/gün, HF: 61,26±3,44 kkal/gün, p<0,001). Enerji alımları üzerinde çalışma haftasının anlamlı derecede etkisi olmamıştır (p>0,05). Haftalık vücut ağırlığı artışı CAF grubunda C ve HF gruplarına kıyasla anlamlı derecede daha yüksek iken, HF grubunda C grubundan anlamlı derecede düşüktür (C: 21,01±1,24 g/hafta, CAF: 27,56±1,24 g/hafta, HF: 15,97±1,24 g/hafta, p<0,001). Haftalık vücut ağırlığı artışı üzerinde çalışma haftasının da anlamlı derecede etkisi olmuştur (p<0,001). Vücut yağ oranı CAF grubunda C ve HF gruplarına kıyasla anlamlı derecede yüksek iken, HF ve C grupları arasında anlamlı derecede farklılık gözlenmemiştir (C: %26,7±1,7, CAF: %40,67±2,06, HF: %23,02±1,37, p<0,001). Plazma glikoz (p>0,05), insülin (p>0,05) ve trigliserit (TG) düzeyleri (p>0,05) çalışma grupları arasında anlamlı derecede farklılık göstermemiştir. Plazma leptin düzeyi CAF grubunda C ve HF gruplarına kıyasla anlamlı derecede yüksek iken, HF ve C grupları arası anlamlı derecede farklılık yoktur (C: 1,93±0,19 ng/ml, CAF: 7,24±1,19 ng/ml, HF: 1,57±0,05 ng/ml p<0,001). Plazma total kolesterol (TC) düzeyi (C: 148,65±11,05 mg/dl, CAF: 184,57±6,18 mg/dl, HF: 172,93±4 mg/dl, p=0,014) ile karaciğer TG düzeyi (C: 7,78±0,26 mg/g karaciğer, CAF: 8,73±0,28 mg/g karaciğer, HF: 8,62±0,22 mg/g karaciğer, p=0,038) CAF grubunda C grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksektir. CAF ile HF grupları arasında anlamlı derecede bir fark gözlenmemiştir. Sonuç olarak, lezzeti yüksek çeşitli besinlerden oluşan CAF'ın hiperfajiyi ve obeziteyi uyarmada HF'ye kıyasla daha etkin bir model olduğu gösterilmiştir. İnsanlarda gözlenen sağlıksız diyet modellerine benzeyen CAF'ın sıçanlarda obezite ile ilişkili biyokimyasal ve metabolik değişiklikleri HF'den daha fazla etkileyebildiği tespit edilmiştir.