Sıçanlarda sodyum salisilat ile indüklenmiş Tinnitus modeli oluşturarak klik ve chirp uyaran faktörünün değerlendirilmesi

Tinnitus, etiyopatogenezi hâlen tam olarak aydınlatılamamış olan, dışsal bir akustik uyaran olmaksızın sessizlikte algılanan fantom ses deneyimi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, deneysel hayvan modeli oluşturularak sıçanlarda sodyum salisilat uygulaması ile tinnitus indüklenmiş ve bu model üzerinden klik ve chirp uyaran kullanılarak işitsel beyin sapı cevapları (İBC) kaydedildi. Elektrofizyolojik veriler, davranışsal ölçümlerle desteklenerek modelin geçerliliğinin iki yönlü olarak test edilmesi amaçlandı. Çalışmada İBC ile işitmelerinin normal olduğu belirlenen, 5 aylık 24 adet Sprague-Dawley erkek sıçan kullanıldı. Öncelikle sıçanların Sıçanlar sham grubu ve tinnitus gubu olarak ikiye ayrıldı. Tüm sıçanlara deney öncesinde Guitton ve Dudai tarafından geliştirilen T su labirenti yöntemiyle sesli-sessiz ortam koşullaması yapıldıktan sonra deney grubundaki sıçanlara 6 gün boyunca intraperitoneal yolla 300 mg/kg sodyum salisilat enjeksiyonu yapıldı. Sham grubuna ise aynı süre ve dozda intraperitoneal yolla %0.9'luk sodyum klorür enjeksiyonu yapıldı. Enjeksiyonların ardından gruplardaki tüm sıçanlar tinnitusun varlığını davranışsal düzeyde saptamak amacıyla T havuzda yüzme deneyine alındı. Yüzme deneyinde sıçanların T havuzun sesle ve sessizlikle koşullandırılan kollarından hangisinde daha uzun süre kaldıkları kaydedildi. Yüzme deneylerinden sonra hem klik hem de chirp uyaran kullanılarak anestezi altında işitsel beyin sapı cevapları kaydı alındı. İşitsel beyin sapı cevaplarında 80 dB nHL'de alınan I, II, III, IV ve V. dalga latans ve amplitüdleri değerlendirildi. Ek olarak işitme kaybı olup olmadığını değerlendirmek üzere 20 dB nHL'de II. dalga belirlemesi yapıldı. Elde edilen bulgularda deney grubunun sessiz koşullarda dahi önceden sesli koşulla eşleştirilmiş kolda daha uzun zaman geçirmesi, tinnitus algısının davranışsal temsili olarak yorumlandı. Salisilat uygulaması sonrasında işitsel beyin sapı cevapları kaydında II. ve III. dalga amplitüdlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlendi (p<0,05). Ayrıca klik uyaranlara verilen yanıtların chirp uyaranlara kıyasla daha belirgin şekilde etkilendiği görüldü. Ayrıca, klik uyaranın periferik ve merkezi işitsel yollar üzerindeki etkilerinin tinnitusun nörofizyolojik karakterizasyonu açısından daha hassas bir değerlendirme sunduğu ortaya koyuldu. Sonuç olarak, bu tez çalışması ile sıçanlarda sodyum salisilatla indüklenmiş deneysel tinnitus modelinin hem elektrofizyolojik hem de davranışsal yöntemle güvenilir şekilde değerlendirilebileceği ve klik uyaranın chirp uyarandan daha hassas bir değerlendirme sağladığı gösterildi. Çalışmanın deneysel tinnitus modeli geliştirilmesinde kullanılabilecek bir yöntem standardizasyonu ortaya koymasının yanı sıra, deneysel modellemeye dayalı potansiyel tedavi stratejilerinin geliştirilmesine de zemin oluşturabileceği düşünülmektedir.