Sıçanlarda testis dokusunda naf toksisitesine karşı quercetinin koruyucu etkisi

Amaç: NaF'ın diş sağlığı için tedavi edici olarak kullanılması sonucu vücuda alınmasının yanısıra topikal uygulamalar, içme suyuna katılması veya tablet gibi sistemik kullanımları ile de NaF'e maruziyet oluşabilmektedir. Çalışmamızda, NaF maruziyeti sonucu testis dokusunda meydana gelebilecek hasar ve bu hasara karşı quercetinin koruyucu etkinliğini histolojik ve biyokimyasal yöntemlerle incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda kontrol grubu, mısır yağı grubu, NaF grubu, quercetin grubu ve NaF+quercetin grubu sıçanların testis dokularında histolojik ve immunohistokimyasal yöntemler, testis dokusu ve serumda ise biyokimyasal yöntemler ile incelemeler yapılmıştır. Bulgular: NaF grubu HE boyamalarda, seminifer tübüllerin sınırlarında düzensizlik, germinatif epitelde dejenerasyon, dökülme, lümende hücresel artefaktlar izlendi, bazal membrandan ayrılma gözlenirken, NaF+Qr grubunda bu bulguların gözlenmediği tespit edildi. NaF+Qr grubunda seminifer tübüller genellikle normal histolojik görünümde olmakla birlikte yer yer düzensiz sınırlı seminifer tübüller ve bazal membranlarında incelme, epitelde dökülme gibi bulgular da izlendi. Kontrol grubuna kıyasla C-3 boyanmada NaF grubunda pozitif boyanmada artış gözlendi. NaF+Qr grubunda ise kontrol grubuna kıyasla immunoreaktivite artışı mevcut olup NaF grubuna kıyaslandığında ise C-3 boyanma daha az olarak izlendi. NaF grubunda kontrol grubundan farklı olan biyokimyasal parametrelerin Naf+QR grubunda kontrol grubuna benzer olduğu tespit edildi. Biyokimyasal olarak oksidatif stres parametreleri NaF grubunda artmış olarak gözlenirken antioksidan sistem parametreleri ve hormon düzeyleri de azalmış olarak izlendi. NaF+QR grubunda ise bu değerlerde düzelme gözlendi. Sonuçlar: Bulgular değerlendirildiğinde, NaF maruziyeti uyguladığımız grupta testis dokusunda histolojik ve biyokimyasal hasarların yanında kan testosteron, LH ve FSH hormon düzeylerinde azalma izlendi. NaF+QR grubu değerlendirildiğinde, quercetin uygulamasının, NaF maruziyetine bağlı testiküler hasarı azaltma ve bozulan hormonal düzeylerin dengelenmesi yönünde etkili olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Testis, Sodyum Florür, Quercetin, Mikroskopi.