Seçilmiş ülkelerde ve Türkiye'de Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin vergi teşvikleri yönünden karşılaştırılması

Üretimin artmasını isteyen ülkeler Ar-Ge ve yenilik harcamaları yaparak, üretimin nitelik ve niceliğinin artmasını amaçlamaktadır. Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri sonucunda yeni bir süreç, yöntem veya buluş gerçekleşebilmektedir. Bu durum üretim maliyetlerinin azalmasına, üretime ayrılan ek sürenin başka kaynaklara aktarılmasına, etkin ve verimli üretim yapılmasına sebep olmaktadır. Özel sektör, kısa dönem maliyetlerinin ve karlılığın kolaylıkla tespit edilememesi, başarısızlık riskinin bulunması gibi nedenlerle Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde bulunmak istememektedir. Ülkeler genel olarak ekonomik ve mali teşvikler vererek Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerini özendirmektedir. Özellikle ülkelerin mali teşvikler vererek Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerini teşvik ettiği görülmektedir. Bunun temel nedeni yapılan ekonomik teşviklerin serbest piyasa ekonomisini etkilediğinin düşünülmesidir. Ülkelerin verdiği mali teşviklerin başında vergisel teşvikler gelmektedir. Vergi teşvikleri ülkeler arasında farklı uygulamalarda görülmektedir. Vergi indirimi, vergi kredisi, vergi tatili ve patent teşviki gibi uygulamalar görülmektedir. Özellikle Avrupa ülkeleri vergi kredisi uygulamasını benimsemektedir. Türkiye'de Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerini teşvik aracı olarak vergi indirimi uygulaması görülmektedir. Bazı ülkeler bu uygulamalardan birini seçerek uygularken, bazı ülkeler bu uygulamaların hepsini uygulamaktadır. Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya, İngiltere, Güney Kore, Japonya ve ABD vergi kredisi Ar-Ge ve yenilik teşviki olarak kullanmaktadır. Türkiye ve Çin vergi indirimini teşvik olarak kullanmaktadır. Çin ve ABD dışında seçilen tüm ülkeler patent teşvikinden yararlanmaktadır. Sosyal güvenlik katkı payı ve çalışanların ücretlerine uygulanan gelir vergisi stopaj desteği Hollanda, Fransa ve Türkiye tarafından önemli bir yere sahip olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, seçilmiş ülkeler ile Türkiye'nin Ar-Ge ve yenilik performanslarının karşılaştırılması, Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde başarılı olan ülkelerin, teşvik sistemi ile Türkiye'nin teşvik sisteminin değerlendirilmesidir. Ar-Ge ve yenilik performansları açısından başarılı olan ülkelere ilişkin değerlendirme yapılarak, Türkiye'nin uygulaması gereken teşviklere ilişkin çeşitli modeller sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ar-Ge ve Yenilik Teşvikleri, Dünyada ve Türkiye'de Ar-Ge, Seçilmiş Ülkelerde ve Türkiye'de Ar-Ge Teşvikleri, Ar-Ge'nin Önemi, Ar-Ge ve Vergisel Teşvikler