Sedanter bireylerde vücut kompozisyonu ile bazı motorik özellikler arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışmada sedanter bireylerde vücut kompozisyonu ve fiziksel özelliklere ait seçilmiş değerler ile bazı motorik özellikler arasındaki ilişki düzeyinin kadın ve erkeklerdeki seyrinin benzerlik ve farklılıklar açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Yaşları 18-21 yıl arasında değişen Spor Bilimleri Fakültesi 1. ve 2. sınıf öğrencileri arasından karma örnekleme yöntemlerinden faydalanılarak 12 erkek (19,33±0,98) ve 12 kadın (19±0,73) öğrencinin gönüllülük esasına göre katılım gösterdiği çalışmada veriler kesitsel yöntem ile 3 farklı günde elde edilmiştir. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesi SPSS programı kullanılarak yapılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilmeden önce kadın ve erkek katılımcılara ait alınan verilerin homojenlik ve normallik durumları Levene ve Shapiro-Wilk testleri ile belirlenmiş, veriler arasındaki ilişki düzeyinin ve yönünün belirlenmesine yönelik Spearman Korelasyon testi kullanılmıştır. Erkeklerde esneklik özelliğinin vücut yağ oranı ile doğrusal (0,01), yağsız vücut ağırlığı ile ise ters yönlü güçlü bir ilişkisi (-0,01) söz konusu iken bu ilişki durumunun kadınlarda anlamlılığını yitirdiği tespit edilmiştir. Erkek katılımcıların bel/kalça oranları ile vücut kitle indeksi (VKİ) değerlerinin özellikle güç çıktıları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilirken, kadınlarda bu anlamlı düzeydeki ilişki görülmemiştir. Fiziksel özelliklerden göğüs çevresinin motorik özelliklerle olan anlamlı ilişki düzeyi erkek grubunda daha fazla parametre ile kendini göstermiştir. Sedanter erkek ve kadın bireylerin katılımı ile gerçekleştirilen bu çalışmada vücut kompozisyonu ve fiziksel özelliklere ait seçilmiş değerler ile bazı motorik özellikler arasındaki anlamlı ilişki sayısı ve aynı değişkenler arasındaki anlamlı ilişkinin gücünün erkeklerde daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Bu durum kadın ve erkeklerde çocukluk dönemlerinden başlayıp 19-20 yaşına gelinceye kadar organizmalarını zorluk derecesi ve süresi değişen yüklenmelere tabi tutmalarındaki farklılıklara ve aynı zamanda gerek genetik ve fizyolojik gerekse vücut kompozisyonu oluşturan öğelerin dağılım oranlarındaki farklılıklar ile açıklanabilir. Vücut kompozisyonu veya bazı motorik özelliklerin iyileştirilmesine yönelik yapılacak antrenman veya egzersiz planlamalarında içeriğin kadın ve erkeğe göre yapılandırılması ve ayrıca geliştirilmesi düşünülen özelliğin, anlamlı ilişki içerisinde olduğu diğer parametrelerle birlikte takip edilmesinin daha anlamlı sonuçlar getireceği düşünülmektedir. Anahtar Kelime: Sedanter, vücut kompozisyonu, fiziksek özellik, motorik özellikler,