Şekerli ürünlerin türk gıda kodeksi mikrobiyolojik kriterler ve gıda etiketleme ve tüketicileri bilgilendirme yönetmeliği'ne uygunluğunun araştırılması

Bu çalışmada Türk Gıda Kodeksi (TGK) Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği'nde "Şekerli ürünler" başlığı altında verilen helva, lokum, cezerye, pekmez, baklava, fındık ezmesi ve yer fıstığı ezmesi ürünleri mikrobiyolojik kalitelerinin belirlenmesi amacıyla analize alınmışlardır. Aynı zamanda analizleri yapılan gıda örneklerinin etiket bilgileri incelenerek TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ve 5996 sayılı Gıda Kanunu kapsamında ilgili yatay ve dikey kodekslere göre uygunluğuna bakılmıştır. Çalışma kapsamında 15 sade tahin helvası, 15 kakaolu tahin helvası, 12 Antep fıstıklı tahin helvası, 13 lokum, 12 cezerye, 13 pekmez, 14 baklava, 13 fındık ezmesi ve 13 yer fıstığı ezmesi olmak üzere toplam 120 adet gıda örneği ile çalışılmıştır. Bu örnekler koliform-E. coli, Staphylococcus aureus, Salmonella, maya ve küf açısından değerlendirilmiştir. Koliform bakteriler sade tahin helvası örneklerinde 3.6-1100 EMS/g, kakaolu tahin helvası örneklerinde 9.2->1100 EMS/g, Antep fıstıklı tahin helvası örneklerinde 64->1100 EMS/g, lokum örneklerinde 7.0->1100 EMS/g, cezerye örneklerinde 3.0->1100 EMS/g, pekmez örneklerinde 3.0-1100 EMS/g, baklava örneklerinde 3.6->1100 EMS/g, fındık ezmesi örneklerinde 3.0-43 EMS/g ve yer fıstığı ezmesi örneklerinde 3.0-43 EMS/g aralığında bulunmuştur. Baklava örneklerinin 3'ünde 3.6->1100 EMS/g aralığında, fındık ezmesi örneklerinin 1'inde 3.0 EMS/g değerinde ve yer fıstığı ezmesi örneklerinin 1'inde 43 EMS/g değerinde E. coli Tip I'e rastlanmıştır. Gıda örneklerinin hiçbirinde S. aureus ve Salmonella tespit edilememiştir. Maya sayısı sade tahin helvası örneklerinde 3.0x102-1.0x105 kob/g, kakaolu tahin helvası örneklerinde <10-4.9x103 kob/g, Antep fıstıklı tahin helvası örneklerinde 2.0x102-1.7x105 kob/g, lokum örneklerinde 5.0x102-1.6x103 kob/g, cezerye örneklerinde <10-5.0x102 kob/g, pekmez örneklerinde 1.0x103-1.6x105 kob/g, baklava örneklerinde 5.0x102-2.7x104 kob/g, fındık ezmesi örneklerinde <10 kob/g ve yer fıstığı ezmesi örneklerinde <10-1.1x103 kob/g aralığında bulunmuştur. Küf sayısı sade tahin helvası örneklerinde 5.0x101-4.9x104 kob/g, kakaolu tahin helvası örneklerinde 5.0x102-1.5x103 kob/g, Antep fıstıklı tahin helvası örneklerinde 1.0x102-1.3x104 kob/g, lokum örneklerinde 5.0x101-1.7x104 kob/g, cezerye örneklerinde 5.0x101-1.0x103 kob/g, pekmez örneklerinde 5.0x102-1.0x103 kob/g, baklava örneklerinde 1.0x102-5.9x104 kob/g, fındık ezmesi örneklerinde 5.0x102-9.5x103 kob/g ve yer fıstığı ezmesi örneklerinde 1.0x102-1.0x103 kob/g aralığında bulunmuştur. Mevzuat açısından etiket bilgileri incelenen orijinal ambalajlı gıda örneklerinin zorunlu etiket bilgilerinde eksiklikler olduğu ve bazı örneklerin tüketiciyi yanıltıcı şekilde beyanda bulunduğu görülmüştür. Dökme halde satışa sunulan ürünlerin ise zorunlu etiket bilgilerinin verilmediği ve izlenebilirliğin sağlanmadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Şekerli Ürünler, Mikrobiyolojik Kriterler, Etiketleme, Kodeks, Yönetmelik