The han in eighteenth- and early nineteenth- century İstanbul: A spatial, topographical and social analysis

Bu doktora tezi on sekizinci ve erken on dokuzuncu yüzyıl Osmanlı İstanbulu hanlarını incelemektedir. Tarihi mekânsal dinamiklerle birlikte düşünerek, erken modern İstanbul hanlarını, mekân, inşa, biraradalık ve gözetim kavramları çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, şehir hanlarına odaklanarak, İstanbul hanlarının mekânsal topoğrafyası, şehrin ticari altyapısının inşası, kamu mekânlarında gündelik etkileşimler ve siyasi iktidarın kamu mekânı üzerindeki ahlak merkezli gözetim mekanizmaları gibi mevzuları ele almaktadır. Bu doktora tez çalışması erken modern Osmanlı başkentinin ticari mekânlarının on sekizinci yüzyılda nihai biçimine ulaştığını ileri sürmektedir. Bu süreç 1701 yılında çarşı bölgesinin üstünün kapatılması ile başlamış olup 1755 tarihinde Nuruosmaniye Külliyesi'nin bedesten yakınında inşası ile hızlanmış ve 1763'te Büyük Yeni Han'ın ve ticari bölgede diğer çok sayıdaki hanın inşasıyla devam etmiştir. Bu bağlamda on sekizinci yüzyıl İstanbul'unda şehir mekânındaki dönüştürücü etkileri ve canlandırıcı rolleriyle yeni han projelerine odaklanarak, bu tez çalışması Osmanlı sultanının başkentin ticari bölgesinde, ekonomik ve ticaret alanına müdahil olarak mevcudiyetini yeniden tesis ettiğini ileri sürmektedir. Bu doktora tez çalışması özellikle hanların kullanımı ve hanlar üzerindeki siyasi iktidarın kontrol meselelerini merkeze alarak İstanbul han çalışmalarına yeni katkılarda bulunmayı da amaçlamaktadır. Bu bağlamda erken modern İstanbul'u kamu alanını, biraradalığın, sosyalleşmenin ve teatralliğin alanı olarak mekânsallaştırmaktadır. Ayrıca hanların içinde ve etrafında gerçekleşen kamusal dışavurumları mefasid olarak gören Osmanlı siyasi söylemini inceleyerek, siyasi iktidarın kamu düzeni bağlamında hanlar üzerindeki gözetim mekanizmalarını analiz etmektedir.