Sentetik kannabinoid kullanımına yol açan koşullar ve faktörler: Nitel bir çalışma

Bu çalışmada, genç nüfusun sentetik kannabinoid kullanımına başlamasını ve devam etmesini etkileyen faktörlerin ve koşulların ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Bireylerin sentetik kannabinoidleri kullanmaya nasıl başladıkları, kullananların demografik ve sosyo-ekonomik özellikleri, yaşadıkları çevrenin özellikleri, ilk kullanımları ile ilgili deneyimleri, bu maddeden önce sigara, alkol veya diğer uyuşturucu madde kullanım öyküleri ve bu maddeye ilişkin algı kalıpları hakkında veri toplanması amaçlanmıştır. Bu çalışma niteliksel gözlemsel bir çalışmadır. Örneklem, İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkarı Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Alkol ve Madde Bağımlıları Tedavi ve Araştırma Merkezi Birimi'nde (AMATEM) tedavi gören ve görüşme için bilgilendirilmiş onay veren 31 hastadan oluşmaktadır. Sosyo-demografik veriler yapılandırılmış bir anket kullanılarak toplanmıştır. Diğer veriler yarı yapılandırılmış bir form kullanılarak yüz yüze görüşme yoluyla elde edilmiştir. Görüşme verileri, görüşme sırasında ses kaydı alınarak veya katılımcının ses kaydına izin vermediği durumlarda görüşme sırasında ve görüşmeden hemen sonra kayıt altına alınmıştır. Sonuçlar için tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Mevcut veya eski sentetik kannabinoid kullanıcısı olan 18 ile 40 yaş arasındaki 31 katılımcının 27'si erkek ve 26'sı 31 yaşın altındadır. Biri hariç tüm katılımcılar esrar, ecstasy, kokain, eroin ve metamfetamin gibi başka maddeleri de kullandığını bildirmiştir. 27 erkek katılımcıdan 15'i mahallelerini yasadışı madde kullanımının ve satışının normal olduğu bir yer olarak tanımlamıştır. Bu 15 katılımcıdan altısı 13 yaşında veya daha küçük yaşta yasadışı bir madde kullanmaya başladığını dile getirmiştir. Bazı katılımcılar, sentetik kannabinoidlerin kullanımını ilk kez 2007 ile 2009 yılları arasında, yani sorunun resmi olarak Türkiye'de başladığı 2010'dan önce deneyimlediklerini belirtmişlerdir. Katılımcılardan 26'sı esrar, 4'ü sentetik kannabinoidler ve 1'i eroin ile yasa dışı madde kullanımına başlamıştır. Katılımcılar arasında sentetik kannabinoidlerden olan kova kullanımının da yaygın olduğu ve bu durumun onlara esrardan kaldığı gözlenmiştir. Katılımcıların söylediklerine göre hem kova kullanımı hem de sigara içimi ölümcül olabilir. Katılımcıların tamamı sentetik kannabinoid ürünleri ve diğer yasa dışı maddeleri de sokak satıcılarından temin etmiştir. Birkaç katılımcı, esrar bulmakta zorlandığı için sentetik kannabinoidleri kullanmaya başladığını bildirmiştir. Ayrıca, katılımcıların ifadeleri doğrultusunda uyuşturucunun güçlü istek ve çekici etkileri ile ucuz ve kolay ulaşılabilirliğine ek olarak, sosyal çevrenin, özellikle madde kullanımının ve ticaretinin normal görüldüğü bazı mahallelerde, erkeklerin madde kullanan arkadaşlarının olması, yoksul ve yetersiz aile korunması gibi etkenler sentetik kannabinoid kullanımını artıran en önemli faktörlerdir. Türkiye'de sentetik kannabinoid salgını, yasadışı madde kullanımının ve ticaretinin yaygın olduğu mahallelerde başlamıştır ve buralarda yaşayan, aile koruması zayıf olan erkekleri en savunmasız grup haline getirmiştir. Anahtar Sözcükler: sentetik kannabinoid, madde bağımlılığı, bonzai, uyuşturucu madde