Sepsis veya septik şoktaki hastalarda cysteine-rich protein-61 molekülünün organ yetmezliği ile ilişkisi

Giriş ve Amaç: Sepsis, vücudun enfeksiyona karşı anormal ve uygunsuz konak yanıtına neden olan, hayatı tehdit eden organ disfonksiyonu ile sonuçlanan tıbbi acildir. Epidemiyolojik çalışmalar sepsisin dünya genelinde her yıl 30 milyondan fazla insanı etkilediğini, yoğun bakım hastalarında %60 mortaliteye sebep olduğunu ve yoğun bakım ünitelerinde önde gelen ölüm sebeplerinden birini oluşturduğunu göstermektedir. Organ yetmezliğinin hangi hastalarda gelişebileceğini öngörecek, mortalitenin azaltılmasına yönelik biyobelirteç üzerine çalışmalar mevcuttur. Bu prospektif çalışma ile sepsis veya septik şoklu hastalarda organ yetmezliğini göstermede prognostik bir biyobelirteç olup olmayacağını belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma; Ocak 2022-Kasım 2022 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Yoğun Bakım Bilim Dalı yoğun bakım ünitesi ve Anezteziyoloji Reanimasyon Anabilim Dalı yoğun bakım ünitesinde sepsis veya septik şok tanısı ile yatışı yapılan 80 hastanın prospektif incelenmesiyle yapıldı. Sepsis veya septik şok tanıları SOFA skoru ve 2021 yılında yayınlanan yeni sepsis klavuzundaki kriterlere uygun olarak oluşturulmuştur. Hastaların demografik bilgileri, vital bulguları, organ yetmezliği skorlamaları, biyokimyasal ve mikrobiyolojik parametreleri, 7. ve 28. Gün mortalite sonuçları değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamızdaki toplam hasta sayısı 80. Çalışma sepsis ve septik şok ile Cyr-61 proteinin organ yetmezliği arasındaki ilişkinin incelendiği bölümde anlamlı fark saptanmamıştır. Hastaların Cyr-61 proteini ölçümü ile 7. gün ve 28. gün mortalite olan ile olmayanların sonuçları arasında istatiksel anlamlı olarak bir fark saptanmamıştır. Hastaların 7. gün ve 28. gün mortaliteleri sırasıyla %37,5 ve %62,5 olarak saptanmıştır. Hastaların Cyr-61 proteininin 48.saat ölçümü ile anüri arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p=0,029). Saatler arasında düzeylere bakıldığında Cyr-61 0.saat ölçümünün, diğer saatlerdeki ölçüm değerlerine göre istatistik anlamlı olarak daha düşük olduğu; 24. ve 48.saatte Cyr-61 ölçümünün istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu saptanmıştır (p=0.0001). Cyr-61 seviyelerinin tüm saatlerde (0.-24. ve 48.saat) ölçümü ile enfeksiyon bulguları arasındaki ilişki incelendiğinde mikst enfeksiyon yeri ile istatistiksel anlamlı olarak bulunmuştur (Sırasıyla p=0.041; p=0.013; p=0.036). Sonuç: Cyr-61 proteini 48. saat ölçümü ile anüri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Cyr-61 proteinin organ yetmezliği ile ilişkili olabileceğini ve gelecekte sepsiste prognostik bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğine dair umut verici bir sonuç olduğunu düşündürmektedir. 7 ve 28. gün mortalite yerine 90 gün mortalite gibi büyük çalışmalarla değerlendirilmesine ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Sepsis; Septik şok; Organ yetmezliği; Cysteine rich protein-61 (Cyr-61, CCN1)