Septik artritin erken tanısında kan ve sinoviyal sıvıda Presepsin ve Maresin 1 düzeylerinin rolü

Septik artrit, eklemlerdeki sinoviyal zar ve sıvının bakteriyel, viral ya da fungal etkenlerle oluşan iltihabıdır. Tanıda ideal olan sinoviyal sıvıda bakterinin gösterilmesidir. Fakat sinoviyal sıvıda bakteri üremesi düşük oranda olduğundan tanı çoğunlukla klinik, fizik muayene ve laboratuar bulgularının sonuçlarına göre konulmakta olup doğru bir şekilde teşhis etme yeteneği sınırlıdır. Septik artritin klinik önemi, tanıda gecikme veya yetersiz tedavi sonucu sekel bırakabilir olmasından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle kıkırdak hasarı oluşmadan hızlı tanıya imkan sağlayan duyarlılık ve özgüllüğü yüksek biyobelirteçler bulmak için günümüzde birçok araştırma yapılmaktadır. Son yıllarda enfeksiyon göstergesi olarak üzerinde durulan belirteçlerden birisi de serum presepsin düzeyidir. Sepsis, pnömoni ve diğer bakteriyel enfeksiyonlarda artan kan presepsin seviyeleri dikkat çekicidir. Maresin-1 ise inflamatuar hastalıklarda güçlü anti-inflamatuar etkiler gösteren eikosapentaenoik asitten (EPA) öne çıkan metabolitlerden biridir. Bu çalışmada septik artritin erken tanısında serum ve sinoviyal sıvıda presepsin ve maresin-1 düzeylerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamız tek merkezli, prospektif bir vaka kontrol çalışmasıdır. Çalışmamıza Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine Temmuz 2022- Ekim 2023 yılları arası başvuran 70 hasta dâhil edilmiştir. Çalışmaya alınan hastalar Newman kriterlerine ve retrospektif takiplerine göre septik artrit olarak değerlendirilmiştir. Yeni tanı testi olarak önerdiğimiz presepsin ve maresin-1 düzeylerine serum ve sinoviyal mayide bakılmıştır. Presepsin düzeyi sinoviyal mayide seruma göre daha anlamlı bulunmuş olup serumda 1407,3 ng/L, sinoviyal mayide 3445,5 ng/L kesim değeri olarak belirlenmiştir. Maresin-1 düzeyleri ise hem serum hem de sinoviyal mayide septik artrit tanısını koymada anlamsız bulunmuştur. Maresin-1 düzeyinin anlamsız bulunmasında kontrol grubunun tamamen sağlıklı bireylerden oluşmaması önemli bir neden olarak değerlendirilmiştir. Şüpheli durumlarda presepsin düzeyinin bir prediktif değer olarak kullanılabileceği görülmüştür. Özellikle sinoviyal mayi presepsin düzeyleri için tanı performansı serum presepsin düzeylerine göre daha yüksektir. Daha kapsamlı bir çalışma ile hastaların ileri dönem bulguları da takip edilerek hastaların septik artrit olup olmadığı ve bu iki grup arasındaki klinik ve laboratuvar farklılıkların ortaya konularak daha anlamlı sonuçlar alınacağı görüşündeyiz. Anahtar kelimeler: Septik artrit, presepsin, maresin-1