Septofusidium berolinense'nin biyoaktif sekonder metabolit içeriğinin araştırılması ve endofitik funguslarla sikloartan grubu saponinlerin biyotransformasyonu

Doğal ürünler; geniş çeşitlilikte biyolojik aktivitelerle pek çok terapötik alanda çok yönlü kullanılmakta olan özgün kimyasal yapılar sunmaktadır. Benzersiz yapısal çeşitlilikleri, moleküler hedeflerle uzun evrimsel süreçler sonucunda gelişmiş spesifik biyolojik etkileşimleri ve çok büyük bir kısmının hala araştırılmamış olmasıyla doğal ürünler, ilaç keşif çalışmalarının geleceği olarak kabul edilmektedir. Filamentöz funguslar; mikrobiyal doğal ürün eldesinde ve doğal ürünlerin biyotransformasyonunda en çok çalışılan bütün hücre sistemleridir. Özellikle bitki ile ilişkili endofitik ve patojenik funguslar; bitki dokularına kolonizasyon için ürettikleri özel enzimler ve kimyasallar ile kompleks doğal ürünlerin modifikasyonunda kullanılan biyokatalistler olarak ilgi çekmektedir. Bu çalışma iki farklı kısımdan oluşmaktadır. İlk kısım; Septofusidium berolinense fungusu üzerinde gerçekleştirilen izolasyon, yapı tayini ve biyolojik aktivite taramalarından oluşmaktadır. Bu fungus üzerinde gerçekleştirilen ileri çalışmalar sonucunda, bir yeni (GE-01) ve bir bilinen (GE-02) bileşiğin izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Ayrıca bileşiklerin antimikrobiyal ve sitotoksik aktiviteleri araştırılmıştır. Her iki bileşiğin de klinik test organizmalarına [metisilin-dirençli Staphylococcus aureus (MRSA), Pseudomonas aeruginosa ve vankomisin-dirençli Enterococcus faecium (VREF)] karşı antibakteriyel aktivite (MİK değerleri 20-40 µg/ml aralığında) gösterdiği belirlenmiştir. Bileşiklerin MTT yöntemi ile kanser hücre hatlarına (CaCo-2, Hela, MCF7, U87MG ve PC3) karşı sitotoksisiteleri araştırılmış ve GE-02'nin bütün hücre hatlarına karşı yüksek (IC50 değerleri 5.2-22.3 µg/ml aralığında) sitotoksisite gösterdiği saptanmıştır. GE-01 ise CaCo-2 ve HeLa hücre hatlarında zayıf sitotoksik etki sergilemiştir. Çalışmanın ikinci kısmı; Astragalus türlerinden izole edilen endofit funguslarla Astragalus sikloartanları üzerinde gerçekleştirilen biyotransformasyon çalışmalarını kapsamaktadır. Astragalus condensatus ve Astragalus angustiflorus türlerinin çeşitli dokularından endofitik funguslar izole edilerek ITS sekans analizlerine dayalı moleküler yöntemlerle tanılanmıştır. İzole edilen fungal endofitler ile anti-aging etkilerinden dolayı son dönemde önemli hale gelmiş ve sadece Astragalus türlerinde bulunan sikloastragenol (CA) ve türevleri [astragenol (AG), siklokantogenol (SKG) ve 20(27)-nor CA] üzerinde gerçekleştirilen biyotransformasyon çalışmaları sonucunda 19'u yeni 27 biyotransformasyon ürünü izole edilmiştir. Elde edilen metabolitlerin yapıları 1D-, 2D-NMR, HRTOFMS ve LC-MS analizleri kullanılarak aydınlatılmıştır.