Serebral lateralizasyonun, koroner arter hastalığı, koroner arter anomalisi ve koroner arteryel dominası arasındaki ilişkisi

Koroner arter hastalığının bilinen klasik risk faktörlerinin ve son zamanlarda tanımlanan minör risk faktörlerinin dışında yakın dönmede araştırılan ve ?geometrik risk faktörleri? olarak tanımlanan yeni risk faktörleri bilinmektedir. Serebral lateralizasyonun çeşitli hastalıklarla olan ilgisi daha önce tanımlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, serebral lateralizasyonun, KAH, koroner arter anomalisi ve koroner arteryel dominası arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.Çalışmaya mayıs 2009 ile mart 2010 tarihleri arasında, kliniğimizde, ardışık, koroner anjiografi tetkiki yapılan 1069 hasta dahil edildi.Hastaların KAG görüntüleri birbirlerinden bağımsız iki kardiyolog tarafından değerlendirildi. Belirgin farklılık gösteren sonuçlar üçüncü bir okuyucu tarafından kontrol edildi. Hastaların koroner arter stenoz varlığı ve dereceleri, koroner arterlerin anatomik varyasyonları ve koroner anomalileri, koroner arteryel dominansları ve RCA nın şekli (S veya C şekilli) tanımlandı.Hastaların serebral lateralizasyonda el tercihi belirlenmesinde 10 soruluk Edinburgh anket formu kullanıldı ve sağlak, solak veya her iki elini kullananlar olarak 3 gruba ayrıldı. Ayrıca hastaların yaşı, boyu, kilosu, KAH risk faktörlerinin bulunup bulunmadığı sorgulanarak kaydedildi.İstatistiksel değerlendirmede tanımlayıcı istatistikler ANOVA varyant analizi, ki-kare testi ve student's t testi ile değerlendirildi. Analizler sosyal bilimler için istatistik paketi (SPSS) 16.0 sürümü ile gerçekleştirildi.Her 3 grup arasında KAH, koroner arter anomalisi ve koroner arteryel dominansı açısından anlamlı bir fark saptanmadı. Yalnızca solaklarda, sağlaklara göre yaş ortalamaları anlamlı olarak düşüktü. Her iki elini kullanabilen hastaların ise sağlaklara göre yaş ortalaması sınırda anlamlıydı. Solak olan 38 hasta yaş ve cinsiyet yönünden benzer 38 sağlak hasta ile eşleştirildi ve yapılan istatistiksel değerlendirme sonucunda koroner arter anomalisi ve koroner arteryel dominanslık açısından fark saptanmadı. Sağlak hastalarda RCA lezyon varlığı ve RCA lezyon yüzdesi ve LMCA lezyon varlığı ve LMCA lezyon yüzdesi bakımından anlamlı bir fark saptandı. Solak hastalarda ektazik damar segmenti bulunma oranı %8 olarak bulundu ve istatistiksel olarak anlamlılığa yakın düzeydeydi.