Serebral palsili çocuklarda beslenme tipine göre motor fonksiyonların karşılaştırılması

Cengiz, E. Serebral Palsili Çocuklarda Beslenme Tipine Göre Motor Fonksiyonların Karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Bu çalışma; Serebral palsili (SP) çocuklarda beslenme tipine göre motor fonksiyonların karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya yaş ortalaması 8,34±3,38 yıl olan 35 SP'li çocuk dahil edildi. Olgular oral yolla beslenen (n=19) ve enteral yolla beslenen (n=16) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Olguların demografik bilgileri, SP alt tipi, beslenme tipi, prematürite durumu, tekrarlayan akciğer enfeksiyonu sayısı, reflü varlığı ve oral bölgenin fiziksel özellikleri kaydedildi. Olgular Kaba Motor Fonksiyon Sınıflama Sistemine (KMFSS) göre seviyelendirildi. Olguların motor fonksiyon durumları, çiğneme performansları, oral alım durumları ve yaşam kaliteleri değerlendirildi. Bakım verenlerin anksiyete ve depresyon düzeyleri değerlendirildi. Enteral yolla beslenen çocuklarda oral bölgede fiziksel bozuklukların daha fazla olduğu görüldü (p<0.05). Enteral yolla beslenen çocukların çoğunlukla nonambulant çocuklardan oluştuğu (p<0.05), motor fonksiyon skorlarının düşük (p<0.05), çiğneme bozukluklarının daha fazla (p<0.05) ve oral alım durumlarının düşük seviyede (p<0.001) olduğu bulundu. Enteral yolla beslenen çocukların yaşam kalitesi skorlarının daha düşük olduğu ve bakım verenlerin depresyon düzeylerinin arttığı görüldü (p<0.05). Beslenme tipi ile motor fonksiyon arasında ilişki olduğu tespit edildi (r=-0.591). Sonuç olarak enteral yolla beslenen çocukların motor fonksiyonları ile birlikte ambulasyon seviyesi, çiğneme performansları, oral alım durumları azalmakta ve oral yapı bozukları da arttığı bulundu. Aynı zamanda çocukların yaşam kaliteleri azalmakta, bakım verenlerin depresyon düzeyleri arttığı görüldü. Ayrıca nazogastrik tüp uygulamasının literatürde belirtilenden daha uzun süre olduğu, gastrostomi gibi kullandığı belirlendi. Bu sonuçlar göz önüne alındığında şiddetli motor etkilenimi olan SP'li çocukların standart rehabilitasyon uygulamalarına oral motor rehabilitasyon, fonksiyonel çiğneme eğitimi, beslenme ilişkili aile eğitimi gibi programların eklenmesi, beslenme bozukluklarının rehabilitasyonun sağlanması açısından son derece önemlidir. Anahtar Kelimeler: Enteral Beslenme, Motor Fonksiyon, Serebral Palsi