Sermaye piyasası hukukunda blokzinciri kapsamında yatırımcının korunması: Uygulanacak hukuk ve tahkim

Bu çalışmada, blokzinciri teknolojisinin sermaye piyasası hukuku üzerindeki etkileri üç farklı yönden incelenmiştir. İlk olarak, kripto varlıkların sermaye piyasası aracı olarak nitelendirilebilmesine ilişkin ölçütler ele alınmış; Türk hukuku merkeze alınmakla birlikte karşılaştırmalı hukuk ve güncel düzenlemeler genel olarak değerlendirilmiştir. Devamında, blokzincirinin mevcut aracılı saklama sistemine gerçek bir alternatif oluşturup oluşturamayacağı ve bu alandaki hukuki problemlere çözüm sunup sunamayacağı tartışılmıştır. İkinci olarak, aracılı saklama sistemindeki kaydi menkul kıymetlere ilişkin hak sahipliği ihtilaflarında uygulanacak hukukun tespiti meselesi, blokzinciri teknolojisi bağlamında ele alınmıştır. Geleneksel aracılı saklama yapısında bu hukukun belirlenmesinde karşılaşılan güçlükler ile bunlara karşı geliştirilen çözümler tartışılmış; bunu takiben, blokzinciri teknolojisinin söz konusu yapıya nasıl bir alternatif sunduğu ve blokzinciri tabanlı menkul kıymetlerde hak sahipliği ihtilaflarında uygulanacak hukukun tespiti ayrıca değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, blokzinciri kaynaklı sermaye piyasası uyuşmazlıklarının tahkim yoluyla çözümü incelenmiştir. Bu kapsamda, Türk sermaye piyasası hukukunda mevcut uyuşmazlık çözüm yöntemleri ve bunların blokzincirine uyarlanabilirliği değerlendirilmiştir. Ardından, blokzinciri tabanlı sermaye piyasası uyuşmazlıklarının tahkime konu edilmesi, tahkime elverişlilik (özellikle yatırımcı–tüketici bakımından),tahkimin bu alandaki avantajları ve sermaye piyasası hukuku ile blokzinciri bağlamında karşılaşılabilecek güçlükler ele alınmıştır. Sonuç olarak, blokzincirinin sermaye piyasasındaki aracılı sistemden kaynaklanan sorunlara sunduğu çözüm yolları ortaya konulmuştur. Blokzinciri tabanlı menkul kıymetlerde hak sahipliği ihtilaflarında uygulanacak hukukun tespitine ilişkin çözüm ve öneriler geliştirilmiş; uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümüne yönelik, etkin bir uyuşmazlık çözüm mekanizmasının oluşturulmasına dair reform önerileri sunulmuştur.