Sermaye şirketlerinde nev'i değişikliği ve vergisel boyutu

Çalışmanın konusu nev'i değişikliği ve bu yapısal değişikliğin vergisel boyutu olmakla beraber, konu sermaye şirketleri özelinde işlenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde öncelikle hukuk düzenimizde kabul gören sermaye şirketleri anonim, limited, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket açıklanmış ve özellikleri belirtilmiştir. Devamında nev'i değişikliği kurumunun tanımı, çeşitleri, barındırdığı özellikler açıklanmıştır. Hâlihazırda, sermaye şirketleri yapısal değişikliğin gerçekleştirilmesi bakımından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olduğundan çalışmada, Türk Ticaret Kanunu minvalinde nev'i değişikliğinin şartları, sınırları ve sonuçları incelenmiştir. Yine inceleme kapsamında, Türk Ticaret Kanunu uyarınca nev'i değişikliği açısından gerekli prosedüre yer verildiği gibi, nev'i değişikliği işlemleri çerçevesindeki dava haklarına, ilgili başlıklar altında yer verilmiştir. Türk vergi sistemi açısından da sermaye şirketleri ve nev'i değişikliği esas itibariyle Kurumlar Vergisi Kanunu ile düzenlenmiştir. Nev'i değişikliği kapsamında yapılacak işlemlerin vergilendirmeye tabi olup olmayacağı noktasında Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında bir değerlendirme yapılması gerekmektedir. Çalışmanın ikinci bölümü bu sebeple nev'i değişikliğinin Kurumlar Vergisi Kanunu açısından incelenmesini içermektedir. Kurumlar vergisi sistemindeki vergili nev'i değişikliği ve vergisiz nev'i değişikliğine önemi sebebiyle detaylı olarak yer verilmiştir. Yine bu bölümde, nev'i değişikliği halinde kurumlar vergisi beyannamesi ibrazı, zarar mahsubu, yatırım indirimlerinin akıbeti ve kurumlara tanınan bazı istisnalar ve devir giderleri konuları da açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünün Kurumlar Vergisi Kanunu ile sınırlı olması sebebiyle, çalışmanın üçüncü bölümünde nev'i değişikliği diğer vergi türleri ile Vergi Usul Kanunu ve amme alacaklarından sorumluluk boyutunda irdelenmiştir. Üçüncü bölümde, sermaye şirketlerindeki nev'i değişikliği gelir vergisi, katma değer vergisi, damga vergisi, harçlar, banka sigorta muamele vergisi, özel tüketim vergisi ile Vergi Usul Kanunu ve amme alacaklarından sorumluluk bakımından izah edilmiştir. Sermaye şirketlerinin nev'i değişikliğinin vergilendirilmesinde yasa hükümleri ile beraber ilgili tebliğler, özelgeler ve Danıştay kararları, doktrin görüşleri incelenmiş ve irdelenmiştir. Nev'i değiştirmenin vergisel boyutu ile ilgili yargı kararlarının kıtlığı sebebiyle ulaşılabilir nitelikte olan özelgelerdeki görüşlere çalışmada sıkça başvurulmuştur.