Serum LDL-kolesterol seviyelerinin genetik polimorfizmler, bağırsak mikrobiyotası ve beslenme ile arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Günümüzde dünyadaki tüm nedenlere bağlı ölümler arasında üst sıralarda bulunan kardiyovasküler hastalıkların (KVH) engellenebilmesi için, gelişiminde etkili olan faktörlerin tespit edilmesi önemlidir. Yüksek serum LDL kolesterol (LDL-K) seviyeleri, KVH gelişimine katkı sağladığı bilinen, değiştirilebilir bir koruma ve tedavi hedefidir ancak LDL-K de dahil olmak üzere kan kolesterol seviyelerine etki eden faktörler oldukça tartışmalıdır. Mevcut çalışmada, kandaki LDL-K seviyeleri üzerinde etkili olduğu düşünülen faktörler bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmış, bu faktörlerin arasındaki ilişkinin de LDL-K seviyeleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma, 2016-2022 tarihleri arasında özel bir sağlık kuruluşuna başvuran, 609 (%48 erkek) yetişkin ile gerçekleştirilmiştir. Bireylerin serum LDL-K seviyeleri, antropometrik ölçümleri, besin tüketim kayıtları, genetik bilgileri ve bağırsak mikrobiyota özellikleri hasta kayıt dosyalarından elde edilmiştir. Araştırma sonucunda serum LDL-K seviyelerinin Vücut Kütle İndeksi (VKİ) ile pozitif ilişki içinde olduğu (p=0,000) ve farklı ApoE alellerinin LDL-K seviyeleri üzerinde anlamlı etkilerinin olduğu gözlemlenmiştir. Sonuçlar ApoE alel gruplarına göre en yüksek serum LDL-K seviyelerine ε4+ grubundaki bireylerin sahip olduğunu, bunu ε3/ε3 ve ε2+ grubundaki bireylerin takip ettiğini göstermiştir (p=0,000). Çalışmada diyet kolesterolü ve diyet lifi tüketim miktarlarının serum LDL-K seviyeleri üzerinde anlamlı etkileri olmadığı gözlemlenmiştir (sırasıyla p=0,705, p=0,722). Enterotipler ve bağırsak mikrobiyotasının bütirat sentez potansiyeli serum LDL-K seviyelerini etkilememektedir (sırasıyla p=0,369, p=975). Ek olarak gen-besin ve mikrobiyota-besin etkileşimlerinin de serum LDL-K seviyeleri üzerinde anlamlı etkileri bulunamamıştır. Mevcut çalışma, ApoE gen polimorfizmlerinin serum LDL-K seviyeleri üzerinde etkili olduğunu, beslenme ve mikrobiyota özelliklerinin ise benzer bir etkiye neden olmadıklarını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: LDL-K, Kolesterol, ApoE, Nutrigenetik, Bağırsak Mikrobiyotası