Seryum oksit nanoparçacıklarının zebrabalığı embriyolarına etkileri üzerine bir araştırma

Bu çalışmada farklı partikül büyüklüklerine (Bulk, 5-25-50 nm) sahip seryum oksit (CeO2) nanoparçacıkların (NP), doksorubisinin (DOX) ve DOX- CNP karışımlarının zebrabalığı (Danio rerio) embriyolarına toksik etkilerinin saptanması amaçlandı. Ayrıca CNP'lerin parçacık büyüklüğü ile ilintili olarak antioksidatif bir koruyuculuğunun olup olmadığının değerlendirilmesi hedeflendi. Bu nedenle çalışmada, bir kemoterapotik ajan olan DOX'un zebrabalığı embriyolarında meydana getirebileceği toksik etki ve sonrası hücrelerde oluşabilecek reaktif oksijen türlerine karşı CNP'lerin koruyuculuğunun değerlendirilmesi amaçlandı. Araştırma ile olası etkilerin belirlenmesi amacıyla basit ve etkin bir test olan zebrabalığı embriyonal gelişim ve malformasyon testi kullanılarak etkiler değerlendirildi. Embriyonik gelişim sürecinde ortaya çıkan malformasyonlar, embriyonal gelişim ve kalp atım sayıları incelendi. Organizmada olası antioksidatif etkinin değerlendirilmesi için glutatyon S-transferaz (GST), glutatyon redüktaz (GR), glutatyon peroksidaz (GPx), katalaz (CAT), karboksilesteraz (CaE) biyokimyasal belirteçler olarak değerlendirildi. DOX'un LC50 değeri 74 µM olarak tespit edildi. DOX maruziyetinin embriyolarda gelişimi baskıladığı, toplam vücut uzunluklarında kısalmaya, yumurtadan çıkma sürelerinin uzamasına, kalp atım hızının artmasına ve çeşitli malformasyonlara neden olduğu saptandı. Sadece CNP'lerin etkisine maruz kalan embriyolarda ise önemli bir morfometrik toksisite gözlenmedi. Bu durum DOX maruziyeti ile meydana gelen toksisiteye karşın CNP maruziyetinin koruyucu ve antagonistik bir etkisi olabileceğini, CNP'nin DOX kaynaklı toksisiteyi azaltabileceğini düşündürmektedir. Buna karşın, biyokimyasal belirteçlerin değerlendirilmesi sonucunda ise DOX kaynaklı toksik etkinin giderilmesinde CeO2 uygulamasının yeterli bir etkisinin olmadığı değerlendirilmiştir. CNP'ler DOX ile birlikte uygulandığında DOX'un toksisitesinin kısmen azalabileceği düşünülse de, mekanizmanın daha iyi anlaşılabilmesi için daha kapsamlı araştırmalara da ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar kelimeler: Nanoparçacık, Seryum oksit, Zebrabalığı, Toksisite, Antioksidatif etki