Seyahat acentalarında pazarlama stratejilerinin geliştirilmesi: İstanbul'da faaliyet gösteren seyahat acentalarında uygulanan pazarlama stratejileri üzerine yapılan bir araştırma

Degisen çevre kosulları ve bilgi teknolojilerinde yasanan gelismeler, rekabete küresel bir boyut kazandırmıstır. Bu durum, seyahat acentalarının pazarlama faaliyetlerinin basarısını ve devamlılıklarını dogrudan etkilemektedir. Dolayısıyla, acenta yöneticileri açısından, seyahat acentasının ayakta kalabilmesi ve pazarlama faaliyetlerinin basarıya ulasması için, dogru pazarlama stratejileri gelistirmek ve uygulamak bir zorunluluk haline gelmistir. Seyahat acentaları, turizm dagıtım sistemindeki temel aracı kuruluslar olup; esas olarak destinasyonlar, turistik hizmet üreticileri ve tüketiciler arasındaki baglantıyı saglamaktadır. Genel olarak pazarlama stratejisinin üç boyutu bulundugu kabul edilmektedir. Bu boyutlardan ilki, hedef pazarların belirlenmesi, ikincisi, hedef pazarın ihtiyaç ve isteklerine uygun pazarlama karmasının gelistirilmesidir. Üçüncü ve son boyut ise, pazarlama bütçesinin pazarlama karması elemanları arasında dagıtılmasıdır. Seyahat acentalarında, pazarlama stratejilerinin nasıl gelistirildigini belirlemek üzere yapılan arastırmaya stanbul'da faaliyet gösteren 170 seyahat acentası katılmıstır. Arastırma, 2007 yılı Mart ayında, gelistirilen bir anketin yüz yüze ve kolayda örnekleme yoluyla uygulanması ile gerçeklestirilmistir. Elde edilen verilere göre, arastırmaya katılan seyahat acentalarının yaklasık % 30'unda pazarlama-satıs bölümü bulunmamaktadır. Öte yandan, acentaların, % 60'ında da müsterilerin herhangi bir sekilde gruplandırılmadıgı belirlenmistir. Ayrıca, seyahat acentalarında pazarlama stratejileri gelistirilirken yapılması olası faaliyetlerin yapılma oranlarının da düsük oldugu tespit edilmistir. Bir diger çarpıcı sonuç ta, acentaların % 45'inde pazarlama faaliyetleri için bütçe hazırlanmadıgıdır. Elde edilen verilere göre, acentalarda pazarlama karmasının hizmet elemanı belirlenirken en çok acenta yöneticilerinin tecrübeleri ve pazarlama arastırmalarının sonuçları dikkate alınmaktadır. Dagıtım elamanı konusunda ise, acentaların % 61'inin dolaylı dagıtım stratejisini, % 39'unun ise dogrudan dagıtımı tercih ettikleri tespit edilmistir. Öte yandan, tutundurma faaliyetlerinde ise en çok kisisel satısın etkin oldugu ve tutundurma faaliyetlerinin daha çok acenta çalısanları tarafından yürütüldügü belirlenmistir. Sunulan hizmetlerin fiyatlarının belirlenmesinde dikkate alınan en önemli hususların hizmetin kalitesi ve maliyeti oldugu, fiyat farklılastırmasında ise tedarikçilerin fiyatlarının daha belirleyici oldugu tespit edilmistir. Tez çalısması, seyahat acentası yöneticilerine dönük çesitli önerilerle son bulmaktadır.