Sezaryen doğum sırasında uterin defektin cerrahi olarak tek veya çift kat kapatılmasının istmosel gelişimi üzerine etkisinin değerlendirilmesi

GİRİŞ: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de sezaryen doğum sıklığının arttığı görülmektedir. Doğumların %6.2-%36 (ortalama %21) sının sezaryen şeklinde olduğu kayıtlarda rapor edilmiştir. Sezaryen doğum sayısı ile birlikte sonraki gebeliklerde görülen uterin rüptür, plasenta invazyon anomalisi gibi iyi bilinen komplikasyonların da arttığı görülmektedir. Bunların dışında son zamanlarda dikkat çeken istmosel olarak adlandırılan uterus kesi hattında patolojik iyileşme/iyileşmenin yetersizliği olarak da değerlendirebileceğimiz uterin skar defektinin görülme sıklığının arttığı açıktır. İstmosel ile jinekolojik problemler, obstetrik komplikasyonlar ve potansiyel subfertilite arasındaki ilişki düşünüldüğünde, sezaryen sonrası istmosel gelişme nedenlerini araştırmak ve mümkünse önleyici stratejiler geliştirmek önemlidir ve bu konuda araştırmalar giderek artmaktadır. AMAÇ: Çalışmamızda uterin skar defekti nedenlerini araştırmak özellikle uterus kapatma tekniğinin istmosel oluşumuna etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. MATERYAL VE METOD: Çalışmaya Ege Üniversitesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'ne Aralık 2016- Aralık 2017 tarihleri arasında başvuran, acil ya da elektif sezaryen endikasyonu konulan 86 hasta dahil edildi. Daha önce geçirilmiş gebeliği olan hastalar, uterin cerrahi öyküsü olanlar, preeklampsi, eklampsi, HELLP, insülin kullanımı olan GDM/DM olan gebeler, çoğul gebelikler, 37 gebelik haftasından önceki preterm gebelikler, plasental yerleşim ve invazyon anomalisi olan gebeler (plasenta previa, plasenta akreata, plasenta inkreata, plasenta perkreata), çalışmaya dahil edilmedi. Kriterlere uygun 86 hasta üç gruba randomize edildi. Randomizasyon için permütasyon yöntemi kullanılarak hastalar ikişer ikişer sırayla üç gruba dağıtıldı. Her üç gruba da modifiye Misgav Ladach tekniği ile sezaryen cerrahi protokolu uygulandı; grup 1'e dahil edilen hastalarda uterus defekti tek kat kilitsiz sütürasyon ile, grup 2'ye dahil edilen hastalarda tek kat kilitli sütürasyon ile, grup 3'e dahil edilen hastalarda çift kat sütürasyon ile onarıldı. Operasyon sonrası hastalar 6. hafta ve 6. ay'da kontrole çağrılarak sezaryen skarı ve defekt (istmosel) varlığı transvaginal USG ile değerlendirildi. Hastalardan 1 tanesi kontroller sırasında gebelik görülmesi nedeniyle, 39 tanesi kontrollere gelmemesi nedeniyle çalışmadan çıkarıldı. Kalan 46 hastada üç grup istmosel gelişimi açısından birbiri ile kıyaslandı. SONUÇLAR: Gruplar arasında yaş, BMI, gebelik haftası, sigara içimi, ek hastalıklar (diyabet, hipertansiyon) açısından anlamlı fark izlenmedi. Çift kat grubunda, tek kat kilitli grubuna göre 3 kat fazla istmosel görüldü ancak istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Tek kat kilitsiz grubunda ise tek kat kilitli grubuna göre 12 kat fazla istmosel görüldü ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Hiçbir hastada istmosele bağlı şikayet izlenmedi. Servikal dilatasyon ve efasmanın olduğu durumların her üç grupta da sayısal olarak istmosel gelişiminin arttırdığı görülse de istatistiksel olarak anlamlı saptanmadı. İstmosel görülenlerde sağ ve sol uterin arterlerin PI değerleri ile istmosel alanı arasında ilişki saptanmadı. TARTIŞMA: Çalışmamızın sonucunda uterusun tek kat kilitleyerek kapatılmasının istmosel görülme riskini azalttığı saptandı ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Sezaryen sırasında uterusun tamirinde bu tekniğin tercih edilmesi avantajlı görünmektedir. Bu zamana kadar yapılan çalışmalarda en uygun kapatma tekniğinin kesin olarak belirlenemediği görülmektedir. Bunun nedeni istmosel oluşumuna uterus kapatma tekniği dışında birçok faktörün etken olması olabilir. Daha geniş hasta sayısıyla diğer faktörlerin dışlandığı çalışmalar yapılırsa en uygun tekniğin belirlenmesinde yardımcı olabilir. Çalışmamızın bu yönde yapılacak diğer çalışmalara ışık tutacağını düşünmekteyiz. Anahtar Sözcükler: Sezaryen doğum; uterus kapatma yöntemi; istmosel.