Gölge ekonomi ve çevre kirliliği

Bu tez, gölge ekonominin büyüklüğü ile çevre kirliliği arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Bu amaçla, 152 ülke için 1999-2007 zaman aralığını kapsayan bir panel veri seti ve Türkiye için 1950-2009 zaman aralığını kapsayan zaman serisi şeklindeki bir veri seti ile ampirik analizler yapılmıştır. Bu çalışmaların neticesinde, gölge ekonominin büyüklüğünün az ve çok olduğu durumların az miktarda, gölge ekonominin büyüklüğünün orta seviyede bulunduğu durumların ise çok miktarda çevre kirliğine karşılık geldiğine, bir diğer deyişle gölge ekonomi büyüklüğü ile çevre kirliliği arasında ters-U şeklinde bir ilişkinin bulunduğuna dair ampirik sonuçlar elde edilmiştir. Bu çalışmaların sonrasında, bu gözlemi açıklamak amacıyla iki sektörlü bir dinamik genel denge modeli kurulmuştur. Model, gölge ekonominin çevre kirliliği üzerinde birbirinden farklı iki etkisi olduğuna işaret etmektedir. Gölge ekonominin çevre kirliliği üzerindeki ilk etkisi, ölçek etkisi, gölge ekonomi büyüklüğü ve çevre kirliliği arasında ters orantılı bir ilişkiye neden olmaktadır. Gölge ekonominin ikinci etkisi olan serbestleştirme etkisi ise gölge ekonomi büyüklüğü ve çevre kirliliği arasında doğru orantılı bir ilişki bulunmasına sebebiyet vermektedir. Birbirlerine ters yönde çalışan bu iki etkinin göreceli güçlerinin değişmesi, gölge ekonominin büyüklüğü ve çevre kirliliği arasında ters-U şeklinde bir ilişkinin oluşmasına neden olmaktadır.