Şia'da nübüvvet ve imamet inancı

Dost, yandaş gibi manalarla ifade edilen Şia kavramı; H. II. asrın sonlarında meydana gelen bir fırkaya isim olmuştur. Hz. Peygamber'in vefatı ardından devlet yöneticisinin kim olacağı hususunda münakaşalar, daha sonra meydana gelen Kerbela hadisesi, çeşitli kültür ve öğretilerin tesiri gibi hususlar; Şia'nın doğuşuna neden olan etmenler olarak ön sıralarda yer almışlardır. Bu tartışmalar, İmameti, Hz. Peygamber'den sonra, Hz. Ali'nin hak ettiği iddiasında bulunanların, Şia mezhebini oluşturmaları neticesinde ortaya çıkan ayrışmalara ilave olarak; Şia'nın kendi içerisinde de imametin, nasıl ve kiminle devam edeceği hususunda, fikir ayrılıkları yaşanmasına sebebiyet vermiştir. Şia, içerisinden zamanla pek çok alt grup ortaya çıkmıştır. İmamiyye, İsmailiyye, Zeydiyye ve Keysaniyye bu grupların önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Şia dendiğinde, ekseriyetle İmamiyye kolu akla gelmektedir. İmamiyye itikadi fikirlerini, tevhid, nübüvvet, imamet, mead ve adalet esasları çerçevesinde şekillendirmiştir. Bu bağlamda imamet makamının, Hz. Peygamber'in ahirete intikali ardından, Kur'an ve Sünnet vasıtasıyla, Hz. Ali ve Hz. Fatıma'nın olan çocuklarına ait olduğu, düşüncesi benimsenmiştir. İmamiyye Şia'sı, on ikinci imamın sır olması akabinde, inanç esaslarını bütünlemiş, gaybet ve rec'at akidelerine bağlı bir imamet kuramını, ana öge olarak kabul etmiştir. Şii fırkalar, imametin dini meşruiyetini ortaya koyabilmek için onu daima nübüvvet ile ilişkilendirmişlerdir. Esas olarak Şia'nın, peygamberlik ve peygamberliğe dair konularda, diğer fırkalardan çok da farklı görüşlere sahip olmamakla birlikte, ayrıştığı hususun, imamet nazariyesi olduğu görülmektedir. Fırka, Hz. Peygamber'in vefatından sonra vahyin sona ereceği, lakin İslami nizamın kalıcı olacağı ve onu gözetme vazifesinin, dönemin imamına ait olduğu görüşünü benimsemiş; İmamet makamının, devlet başkanlığı konumunda olması ile bu inanç, egemenlik anlayışını da etkilemiştir.