Sigorta ettirenin riziko ağırlaşmasına ilişkin görevleri (TTK m. 1444-1445)

Çalışmamızın konusunu sigorta ettirenin riziko ağırlaşmasına ilişkin görevleri oluşturmaktadır. Sigorta sözleşmesinin akdedilmesinden sonra sigorta ettirene birtakım görevler yüklenmiştir. Sigorta ettirenin sözleşmenin süresi içerisinde yüklendiği görevlerden biri rizikoyu ağırlaştırmama ve ağırlaşan rizikoyu ihbar görevidir. Rizikoyu ağırlaştırmama görevinin konusu subjektif riziko ağırlaşmalarıdır. Subjektif riziko ağırlaşmaları, sigorta ettirenin iradesine bağlanabilen ağırlaşmalardır. Ağırlaşan rizikoyu ihbar görevinin kapsamını ise hem subjektif hem de objektif riziko ağırlaşmaları oluşturur. Sigorta ettirenin iradesine bağlanamayan sebeplerle prim-riziko dengesinin sigortacı aleyhine bozularak rizikonun ağırlaşması halinde objektif riziko ağırlaşması gerçekleşmektedir. Rizikoyu ağırlaştırmama ve ağırlaşan rizikoyu ihbar görevi, "Beyan Yükümlülüğü" üst başlığı ve "Sözleşme Süresi İçinde" alt başlığı altında TTK m. 1444'de düzenlenmiştir. Rizikonun ağırlaşması ile sigortacı aleyhine değişen prim-riziko dengesinin yeniden sağlanması için sigortacı çeşitli imkânlara kavuşabilmektedir. Bu nedenle rizikonun ağırlaşmasının hüküm ve sonuçları TTK m. 1445'de ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. TTK m. 1445/1'de sigortacıya riziko ağırlaşmasını gerçekleşmesi ile sigortacıya sözleşmeyi feshetme ve ek prim talep etme hakkı tanınmıştır. Sözleşme süresi içerisinde sigortacı, rizikonun ağırlaşmasını sigorta ettirenin ihbarı veya başka bir vasıtayla öğrenmesinden itibaren bir aylık hak düşürücü sürede sözleşmeyi feshedebilir veya ek prim talebinde bulunabilir. TTK m. 1445/5 ile TTK m. 1445/7 rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigortacıya getirilen imkânlar düzenlenmiştir. Rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sigorta ettirenin rizikoyu ağırlaştırmama veya ihbar görevini kusuruyla yerine getirmemesi halinde sigortacı tazminat veya sigorta bedelini ödeme borcundan kısmen ya da tamamen kurtulabilecektir.