Sigorta hukukunda riziko ağırlaşması

Sigorta Hukukunda Riziko Ağırlaşması Her iki tarafa borç yükleyen ve sürekli bir borç ilişkisi doğuran sigorta sözleşmesinde, sigorta sözleşmesinin taraflarından biri olan sigorta ettirenin asli edim yükümlülüğü prim borcunu ödemekken, buna karşın sigorta sözleşmesinin diğer tarafı olan sigortacının asli edim yükümlülüğü ise sigorta sözleşmesi süresince sigorta sözleşmesi kapsamında belirlenen rizikoyu üzerinde taşıyarak, riziko meydana geldiğinde oluşan zararı sigorta sözleşmesi kapsamında sigorta ettirene ödemesidir. Sigorta sözleşmesinde, prim miktarı rizikoya bağlı olarak belirlenmektedir ve sigorta sözleşmesi boyunca 'prim ve rizikonun birbirine uygun olma ilkesi' korunmalıdır. Bu sebeple, sigorta sözleşmesinde taraflar arasında menfaat dengesinin bozulmasının önüne geçmek isteyen kanun koyucu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda sigorta ettirene rizikoyu ağırlaştırmama yükümlülüğü getirmiştir. Rizikonun gerçekleşme ihtimalini arttırıcı veya mevcut durumu ağırlaştırıcı işlemlerin olması durumunda ise, sigorta ettirene beyanda bulunma yükümlülüğü getirmiştir. Böylece sigorta ettirenin beyanı ile birlikte, sigortacıya prim farkı isteme veya fesih hakkı tanınarak, sözleşme süresince oluşabilecek prim ve riziko dengesizliklerinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada, ilk olarak sigorta sözleşmesi, riziko ve riziko ağırlaşması kavramları açıklanacaktır. İkinci olarak, riziko ağırlaşması durumunda sigorta ettirenin sigortacıya karşı beyanda bulunma yükümlülüğü, beyan yükümlülüğünün hukuki niteliği, sigorta sözleşmesine etkileri, yükümlülüğün yerine getirilmesinden sorumlu olanlar ve muhatapları detaylı olarak incelenecektir. Son olarak, sigorta ettirenin beyanda bulunma yükümlülüğünü ihlalinin sonuçları Türk Ticaret Kanunu'nun 1445. maddesinin düzenleniş şekline uygun olacak şekilde, beyan yükümlülüğünün ihlalinin rizikonun gerçekleşmesinden önce ve sonra olmasına göre ikili bir ayrıma gidilerek açıklanacaktır. Anahtar Kelimeler: Riziko, Riziko Ağırlaşması, Sigorta Ettiren, Sigorta Hukuku, Sigortacı.