Sigorta şirketlerinin finansal performans analizi

Ekonomide ve sağlıkta gelişmişlik birbiriyle ilintilidir ve refah düzeyi yüksek olan ülkeler, sağlık sektöründe de gelişmiş olarak kabul edilebilirler. Bir ülkenin ve dolayısıyla o ülkede bulunan hastanelerin sağlık sektöründe yaptığı yatırımların fazla olması, ülkedeki hastane sayısı, faaliyette bulundukları bölge ve sağlık personeli istihdamı gibi faktörler söz konusu ülkenin sağlığa öncelik verdiğini gösterir ve bu da bir açıdan gelişmişlik ölçütüdür. Bununla birlikte Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından sağlıkta gelişmişlik ölçütleri olarak kabul edilen anne – bebek ölümleri, beklenen yaşam süresi, ölümcül yaygın hastalıkların oranı, sigara tüketimi, beslenme alışkanlıkları, obezite oranları gibi değişkenler de ülkenin refah seviyesini etkilemektedir. Sağlık sektörüne yapılan yatırımlar, ortalama yaşam süresini artırır. Bir yandan yaşam kalitesinin yükselmesi ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte ortalama yaşam süresi uzarken, diğer yandan çevresel faktörlerin kötü yönde etkisi nedeniyle yaşam mücadelesi devam etmektedir. Bütün bunların finansmanı için özel sağlık sigortaları ortaya çıkmıştır. Dünyada sağlık sigortasının finansmanı tarafında çeşitli modeller bulunmaktadır. Türkiye'de sağlık, hem devlet hem de isteğe bağlı olarak özel şirketlerin güvencesindedir. Tezin birinci bölümünde sağlık kavramı ve sağlık kurumları üzerinde durulacak; Türkiye ve dünyadaki sağlık politikaları, Türkiye'deki sağlık sistemi, sağlık kurumlarının mali değerlendirmesi, DSÖ'nün raporladığı ülkeler arası sağlık göstergeleri kıyaslaması ve sağlık sigortası konuları tartışılacaktır. İkinci bölümde, şirketlerin finansal performans yöntemlerinden bahsedilecek; tüm performans ölçme yöntemleri hakkında genel olarak bilgi verilecek ve çalışmanın uygulamasında da yer verilen veri zarflama analizi (VZA) detaylı olarak incelenecektir. Son olarak üçüncü bölümde ise VZA ile Türkiye Sigorta Birliği'ne kayıtlı sigorta şirketlerinin finansal performansına yönelik modelleme yapılacaktır. Tez konusunun amacı, Türkiye Sigorta Birliği'ne kayıtlı sağlık sigortası şirketlerinin finansal performans analizini 2019 ve 2021 yılları için ayrı ayrı modellemektir. 2020 yılında tüm dünyayı etkisi altına alan pandeminin söz konusu sigorta şirketlerinin finansal performansına etkisini görebilmek adına iki ayrı dönem incelenecektir. Bu kapsamda karar verme birimi olarak seçilen sigorta şirketlerinin performansı veri zarflama analizi ile ölçülecektir. Yapılacak olan ekonometrik modellemede girdi faktörü olarak cari oran, poliçe sayısı, öz sermaye/toplam varlık, toplam sabit varlık, çıktı faktörü olarak ise, hasar prim oranı, dönem net kâr/zarar ve teknik karşılıklar alınacaktır. Oluşturulacak olan modelleme sonrasında ise hangi sigorta şirketlerinin etkin olduğu, hangilerinin etkin olmadığı ortaya çıkarılacak ve etkin olmayan sigorta şirketlerinin etkin pozisyona geçmeleri için yapmaları gerekenler belirtilecek olup, pandeminin şirketlerin performansını nasıl etkilediği yorumlanacaktır.