Silikon esaslı maksillofasiyal protez malzemelerinin alt yapı malzemelerine bağlanma özelliklerinin araştırılması

Çene-yüz bölgesinde doğumsal malformasyonlar, travma, kanser cerrahisi gibi sebeplerle meydana gelen defektlerin protetik rehabilitasyon süreci hem hekim hem de hastayı zorlayan pahalı ve uzun bir süreçtir. İmplant destekli protezlerde kullanılan bar-klipslerin veya magnetlerin sekonderlerini taşıyan ve yüz protezine dayanak sağlayan alt yapı materyalleri ile üst yapıyı oluşturan silikon elastomer arasındaki bağlantı başarısızlıkları klinik açıdan oldukça büyük bir problem oluşturmaktadır. Çene yüz protezleri alanında son senelerde fiber destekli kompozitler alt yapı materyali olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu in vitro çalışmada deneysel fiber destekli kompozit (F) alt yapı materyali ile ortoakril (O) ve ışıkla sertleşen kaide materyali (U) arasında ilave tip silikon elastomere bağlantı açısından fark olup olmadığı 180˚ soyulma ve makaslama testleriyle araştırılmıştır. 180˚ soyulma testi için (N=45, n=15/grup) 75×10×3 mm'lik alt yapılar hazırlandı. Aynı boyutta üst yapılarla muflalama işlemiyle primer (G611 platinum primer, Principality Medical, UK) aracılığıyla bağlantı sağlandı. Örnekler Xenotest Alpha test cihazında 200 saat yaşlandırmaya maruz bırakıldı.180˚ soyulma testi universal test cihazında (Autograph Model AG-IS 100 kN, Shimadzu, Kyoto, Japonya) 10 mm çene hızı ile gerçekleştirildi. Makaslama testi örnekleri (N=45, n=15/grup), otopolimerizan pembe akrilikten (Duracryl Self Cure, Duradent Erk Dental, Türkiye) silindirik ankastreler içine hazırlandı (25 mm boy×16 mm çap). Üzerlerine 8 mm çap, 3 mm boyundaki silikon elastomerler primer yardımıyla muflalama işleminde bağlandı. Örnekler Xenotest Alpha test cihazında 200 saat yaşlandırmaya maruz bırakıldı.Hazırlanan örnekler çalışmaya özel olarak hazırlanan aparata yerleştirilerek universal test cihazında 10 mm/dk çene hızı ile test edildi. Tüm örneklerdeki ayrılma tipi 10 büyütmeli büyüteç ile incelenerek adeziv, miks ve koheziv olarak kaydedildi. İstatistiksel analiz (Kolmogorov- Smirnov, Ki-kare, Anova, α=0,05) sonucu ortalama SG (makaslama bağlantı gücü) değerleri incelendiğinde alt yapılar arasındaki makaslama bağlantı gücü farkı O(0,6600±0,0515), U(0,5993±0,5516) ve F(0,6820±0,0553) grupları arasında anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Makaslama testi alt grupları arasındaki fark, ayrılma tipi bakımından istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). O grubunda %20 adeziv, %60 miks ve %20 koheziv ayrılma, U grubunda %13,3 miks ve % 86,7 koheziv ayrılma, F grubunda ise % 6,7 adeziv, %6,7 miks ve %86,7 koheziv ayrılma gözlenmiştir. Tüm makaslama test alt gruplarında %4 adeziv, %26,7miks ve %64,4 koheziv ayrılma gözlenmiştir. 180˚ soyulma testinde ortalama PG (soyulma bağlantı gücü (N/mm)) değerleri incelendiğinde; alt yapılar arasındaki soyulma bağlantı gücü farkı U(0,8953±0,1897) ve F(0,8807±0,2259) grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). O(0,3267±0,0952) grubu, U(0,8953±0,1897) ve F(0,8807±0,2259) gruplarından istatistiksel olarak anlamlı oranda düşük bulunmuştur (p<0,05). 180˚ soyulma testi alt grupları arasında ayrılma tipi açısından fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). O grubunda %100 adeziv ayrılma, U grubunda %100 adeziv ayrılma, F grubunda ise %80 adeziv, %20 miks ayrılma gözlemiştir. Tüm 180˚ soyulma testi alt gruplarında adeziv ayrılma %93,3, miks ayrılma %6,7 oranında görülmüş, koheziv ayrılmaya rastlanmamıştır. Yapılan SEM incelemelerinde, adeziv kopma gösteren örneklerde mikron düzeyinde silikon kalıntılarının olduğu gözlenmiştir. Genel olarak silikon kopma yüzeyleri düzensiz görülmüştür. Bulgular ışığında deneysel fiber destekli kompozit grubunun alt yapı materyallerine alternatif olabileceği gözlenmiştir ancak materyalin ileri tetkikine ve klinik araştırmaya ihtiyaç vardır.