Ajan tabanlı modelleme kullanılarak göç yolları simülasyonu: Suriyeli sığınmacılar örneği

2011'den bu yana devam eden Suriye iç savaşı Orta Doğu'da büyük bir göç dalgasına neden olmuştur. Vatanını terk etmek zorunda kalan sığınmacıların yoğun olarak göç ettiği noktalardan biri Türkiye'dir. Çalışmamızın birincil amacı Suriye'den Türkiye'ye göç eden sığınmacıların göç yollarını simüle eden bir göç modeli geliştirerek ileride oluşabilecek yoğun göç dalgalarında sığınmacılara yardım ulaştırmayı kolaylaştırmaktır. Önceki benzer çalışmalardan farklı olarak bu modelin kapsamı bir kriz anıyla sınırlandırılmıştır. Örnek olarak 16 Aralık 2019'da gerçekleşen güneydoğu İdlib hava bombardımanı konu alınmış ve bombardımanın neden olduğu ani göç hareketinin etkileri gözlemlenmiştir. Kriz anında çatışma bölgesini terk eden sığınmacı gruplarının demografik verilerine erişim mümkün olmadığından kişisel tercihlerin etkisi ortadan kaldırılmıştır. Sığınmacı gruplarına risk duyarlılığı ve dört farklı bilgi çeşidini içeren ajan tipi özellikleri atanmış ve bunları baz alan bir ajan tabanlı model (ABM) geliştirilmiştir. ABM kapsamında, ajanların varış noktaları kamplar ile sınırlı tutulmuştur. Kamplara olan mesafelerinin ve yol boyunca karşılaşacakları risklerin ağırlıklı ortalamasını esas alan bir maliyet metriği eklenerek geliştirilmiş A* algoritması kullanılmıştır. Geliştirilen model farklı parametreler altında çeşitli analizler yapılmasını sağlamaktadır. Çalışmamızda sunulan göç modeli ile İdlib'de yaşanan kriz beş farklı senaryo altında incelenmiştir. Her senaryo için toplam sığınmacı sayısı, sığınmacıların göç yolları, kamp doluluk oranları ve sığınmacılar tarafından yoğun olarak tercih edilen bölgelerin ısı haritası sunulmuştur. Elde edilen çıktılar dönemin durum raporları ve basına yansıyan resmi açıklamalar ile karşılaştırılmıştır ve ele alınan durum için çeşitli çıkarımlar elde edilmiştir. Geliştirilen model başka bir coğrafyadaki göç durumlarına da kolayca adapte edilebilecek ve farklı parametreler altında analiz yapılmasını sağlayacak esnekliğe sahiptir.