Sinasos'daki konutlarda işlev ve mekan ilişkisi

Kapadokya bölgesinde yerleşimler tarih boyunca farklı kültürlere ev sahipliği yapmıştır. Başlangıçta Ortodoks kesimin barınma ihtiyacını karşılamak için kayalara oyulma suretiyle ortaya çıkan yerleşimler zamanla gelişen yapılaşma imkanları ile değişim göstermiştir. Bölgede yer alan konutların bugünkü kullanımlar açısından mekânsal adaptasyonunu konu alan bu çalışma eski adıyla Sinasos, bugünkü adıyla Mustafapaşa yerleşimindeki yapıların incelenmesi kapsamında ele alınmıştır. Bu kapsamda örnekler konut işlevini sürdüren yapılar ve yoğunlukla otel işlevi kazandırılan konutlardan belirlenmiştir. Çalışmada bilgi üretmeye yönelik yöntem olarak; literatür araştırmalarının yanı sıra, bölgedeki gözlem, inceleme ve sözlü görüşmelerden yararlanılmıştır. Çalışmaya ilişkin temel kavramların yer aldığı giriş bölümünün ardından, Kapadokya bölgesi ve yerleşim alanları tarihi çevre kapsamında incelenmiştir. Daha sonra Kapadokya ve Sinasos bölgelerindeki tarihi yapılar korunması gerekli değerler ve yapım sistemleri açısından irdelenmiştir. Bu bilgiler ışığında, Sinasos'taki konutlarda sıklıkla görüldüğü gibi, özgün işlevini sürdüren veya otel olarak kullanılan örnekler mekânsal açıdan analiz edilerek bölgedeki yapılarda değer kaybı oluşturan unsurlar ortaya çıkarılmıştır. Sinasos'un yerel kimliğini yansıtan tarihi konutlar özgün işlevin sürdüğü durumlarda bilinçli ya da bilinçsiz olarak mekânsal müdahalelere maruz kalabilmektedir. Şüphesiz bu müdahaleler yörede konuttan otele dönüşümün yoğun bir eğilimle ortaya çıktığı durumlarda daha dikkat çekicidir. Bölgenin mimari dokusunun korunması açısından konutlardaki müdahalelerin kontrol altında tutulması önemlidir. Zira kültür turizmi açısından bölgeye duyulan ilginin gün geçtikçe artmasında tarihi konutların katkısı büyüktür. Anahtar Kelime: Kapadokya, Sinasos, Mustafapaşa, konut, otel, iç mekan, işlev, yeniden işlevlendirme.