Sistemik lupus eritematozus tanılı çocukların geriye dönük değerlendirilmesi

Amaç: Kliniğimize başvuran sistemik lupus eritematozus (SLE) tanılı çocuk hastaların demografik özellikleri, başvuru yakınmaları, klinik bulguları, organ veya sistem tutulumları, laboratuar bulguları, verilen tedaviler ve prognozlarını geriye dönük değerlendirmek, hastalıkla ilgili farkındalık oluşturmak ve yetişkinlerden farklı olabilecek özellikleri vurgulamaktır. Yöntem: Bu çalışmada 2009-2023 yılları arasında kliniğimize başvuran SLE tanılı 40 çocuk değerlendirildi. Veriler hastanemizdeki hasta bilgi ve yönetim sisteminden (ENLİL) elde edildi. Her hastanın dosyası, ilk tanı anından son poliklinik kontrolüne kadar geçen sürede geriye dönük ayrıntılı şekilde incelendi. Tanı yaşı, demografik özellikler, başvuru yakınması, aile öyküsü, klinik bulgular, organ veya sistem tutulumları, laboratuar bulguları, verilen tedaviler ve takipteki seyir kaydedildi. Verilerin analizi IBM SPSS versiyon 27.0 programı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 40 hastanın 9'u (% 22,5) erkek, 31'i (% 77,5) kızdı. Kız/erkek oranı 3,4/1 idi. Olguların % 47,5'inde ebeveynler arasında akrabalık mevcuttu. Aileden en az bir kişide romatolojik ve/veya otoimmün hastalık öyküsü bulunma oranı % 22,5 idi. Başvuru yakınmaları arasında eklem şikayetleri (% 70) ilk, malar döküntü (% 50) ise ikinci sıradaydı. Olguların % 92,5'inde anti nükleer antikor (ANA), % 70'inde çift sarmallı DNA antikoru (anti-dsDNA) pozitif saptanmıştı. İlk başvuru ve/veya hastalık seyri boyunca organ ve sistem tutulumları incelendiğinde; cilt tutulumunun (n: 31, % 77,5) ilk, eklem tutulumu (n: 28, % 70) ve böbrek tutulumunun (n: 28, % 70) ise ikinci sırada olduğu görüldü. Bütün hastalara hidroksiklorokin başlanmış ve akut dönemde ilk tercih edilen ilaç kortikosteroid olmuştu. Takipte beş hastanın eksitus olduğu öğrenildi. Sonuç: Çocukluk çağında görülen SLE, başta cilt, eklemler ve böbrek olmak üzere çeşitli organ ve sistemleri hedef alan otoimmün, ilerleyici, episodik ve inflamatuar bir bağ dokusu hastalığıdır. Hastalığın belirti ve bulguları oldukça geniş yelpazede olabildiğinden bütün olgularda ayrıntılı öykü, fizik muayene ve hastalığa özgü laboratuar tetkikleri dikkatle değerlendirilmelidir. Sistemik tutulum çocuk hastalarda da yaşam kalitesini olumsuz etkilediğinden erken tanı ve etkin tedavi oldukça önemlidir. Anahtar kelimeler: Artrit, çocuk romatoloji, fotosensitivite, juvenil sistemik lupus eritematozus, malar döküntü