Sivas ağıtlarının halkbilimi yöntemleriyle incelenmesi

İnsanlar, hayatı boyunca etrafında yaşadığı kayıplardan, felaketlerden, gurbetliklerden, göçlerden, savaşlardan etkilenir. Yaşanılan bu acılı olaylar insanın duygu dünyasında açığa çıkma ihtiyacı hissetmiştir. Kalpten sözcüklere dökülen bu duygular "ağıt" olarak isimlendirilmiştir. Ağıt, genellikle ölüm sonrası, insanların ölenin arkasından söylediği şiirler olarak tanımlanmaktadır. Bununla birlikte ağıt denilen bu duygu yüklü şiirler ayrılık, doğal afet, gurbet gibi derin duygular uyandıran başka konularda da insanların dili olmuş, çağlar boyu akmıştır. Ağıtlar, millȋ kültürümüzün en önemli unsurlarından biridir. Ağıtlar aracılığı ile başta ağıtçı dediğimiz ağıdı yazan ve ağıdı yakılan kişiler olmak üzere, derlenen ağıdın derlendiği yöre, yörenin kültürel düzeyi, dinȋ inançları, sosyal yaşantısı, inanışlar, gelenek ve görenekleri gibi pek çok konuda bilgi edinilebilmektedir. Bu bağlamda ağıtlar millȋ kültürümüzün taşıyıcısı rolünü üstlenen önemli bir kaynak konumundadır. "Sivas Ağıtlarının Halkbilimi Yöntemleriyle İncelenmesi" başlığını taşıyan bu çalışmada sözlü ve yazılı olmak üzere iki kaynaktan derlenmiş toplam 90 ağıt bulunmaktadır. Çalışmada ağıtların söyleyicileri, ağıtların yakılış sebebi ve yakıldığı kişiler, ağıtların sosyo-kültürel işlevleri gibi konuların yanı sıra ağıdın biçim ve içerik yönünden incelemesi yapılmıştır. Ağıtların hikâyeleriyle birlikte derlenmiş şekilleri çalışma içerisinde yerini almıştır. Beş bölümden oluşan tezin birinci bölümü; Türkü ve Ağıt Türünün Yapı, İçerik ve Gelenek Açısından İncelenmesi, ikinci bölümü; İcra Bağlamında Sivas'ta Ağıt Söyleme Geleneği, üçüncü bölümü; Sivas'ta Derlenen Ağıtların Biçim ve İçerik Açısından İncelenmesi, dördüncü bölüm; Sivas Ağıtlarının Bireysel ve Toplumsal İşlevleri, beşinci bölümü; Ağıt Metinleri başlığını taşımaktadır.