Sivil toplum kuruluşlarının 28 Şubat sürecindeki rolü: TOBB ve TÜSİAD örneği

Bu çalışmanın konusu sermayeyi temsil eden örgütlenmeler olan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin (TOBB) ve Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği'nin (TÜSİAD) 28 Şubat sürecinde nasıl davrandıklarını irdelemektir. Bunu yapabilmek adına öncesinde sivil toplum kavramına ilişkin bazı kavramları tartışarak bu örgütlenmelerin davranışlarını açıklayabileceği düşünülen teorik bir zemin oluşturulmaya çalışılmıştır. Ayrıca, söz konusu işadamı örgütlenmelerinin 28 Şubat sürecinden önceki eylemleri de değerlendirilmiş ve 28 Şubat öncesinde de bu örgütlenmelerin ne derece sivil oldukları ve devlet ile olan ilişkileri gösterilmek istenilmiştir. Çalışmanın sonunda TOBB ve TÜSİAD'ın özellikle 90'ların ilk yarısından itibaren sivil addedilebilecek eylemler içerisinde bulundukları ya da en azından bulunmaya çalıştıkları görülmekle birlikte, 28 Şubat sürecinde genel eğilimleri olan devlet ile yakın bir ilişki içerisinde bulunma durumuna devam ettikleri ve toplumda farklı seslerin dillendirilmesine imkân veren sivil bir ortamı değil hegemonyanın kültürel ayağını oluşturdukları ortaya konulmak istenilmiştir. Anahtar Sözcükler 28 Şubat, TOBB, TÜSİAD, Refahyol, Sivil Toplum.