Sivil toplum kuruluşlarının çocuk haklarının korunması ve geliştirilmesinde yeri: Çocuk Vakfı Örneği

Günümüzde çocuklar, hala hakları tam olarak tanınmayan, birer birey olarak algılanmayan grubu oluşturmaktadır. Dolayısıyla çocuk ve çocuk hakları olgusunda iyi nitelikli ve çok aktörlü çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu sebeple bu çalışmada bu aktörlerden biri olan sivil toplum kuruluşlarından Çocuk Vakfı'nın, çocuk haklarının korunması ve geliştirilmesinde yeri incelenmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de çocuk hakları alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının alana ne oranda katkı sağladığını ortaya koymaktır. Bu amaçla bu kuruluşlardan biri olan Çocuk Vakfı'nın çocuk haklarının korunması ve geliştirilmesi kapsamında yürüttüğü faaliyetler değerlendirilerek, bu faaliyetlerin alana etkileri ve sonuçları belirlenmektedir. Bu çalışmada, bu amaç doğrultusunda Çocuk Vakfı verilerinden yararlanmak için nitel araştırma yöntemlerinden doküman taraması ve görüşme yöntemleri kullanılmıştır. Vakfın faaliyetlerine ve tanıtımına yönelik veriler doküman taraması ile elde edilmiş olup yapılan görüşmeler neticesinde, çalışma kapsamında vakıf yöneticilerinden Mustafa Ruhi Şirin'in görüşlerine başvurulmuştur. Elde edilen veriler ise içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Çalışma, dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde araştırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, araştırmayı ilgilendiren tanımlar sunulmuştur. İkinci bölümde kuramsal ve kavramsal çerçeve ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemine değinilmiştir. Son bölümde ise Çocuk Vakfı'nın tanıtımı yapılmış olup vakfın yapısına, faaliyetlerine yer verilmiş, alana ilişkin bulgular sunulmuştur. Çocuk Vakfı'nın Türkiye'deki çocuk algısının değiştirilmesi ve çocuk hakları farkındalığının yaratılması amacı doğrultusunda faaliyetlerini gerçekleştirdiği saptanmıştır. Bu faaliyetler araştırma, danışma ve rehberlik, eğitim, yardım, işbirliği, politika yapım sürecini etkileme ve sorun tespit etme faaliyetlerinden oluşmaktadır. Vakfın bu faaliyetleri yürütürken yaptığı işbirliklerinin istenilen düzeyde gerçekleşmediği görülmüştür. Bunun yanında faaliyetlerini gerçekleştirirken, birçok konuda, çalışmasına engel teşkil eden sorunlar yaşadığı saptanmıştır. Ayrıca çocuk haklarının korunması ve geliştirilmesine yönelik önemli, etkin ve aktif faaliyetlerinin olmasına rağmen bir takım sorunların Çocuk Vakfı'nın etki durumunu zayıflattığı da araştırmaya yansıyan bir diğer sonuçtur. Bu sorunların; Çocuk Vakfı'nın faaliyet ve önerilerinin bürokrasi tarafından önemsenmemesi, toplumun sivil toplum kuruluşu algısı, çocuk hakları alanının öneminin tam olarak oturmamış olması, Vakıf ve diğer yapılar ile ilişkilerin yeterince güçlü olamaması gibi sorunlar olduğu görülmüştür. Dolayısıyla Çocuk Vakfı'nın bürokrasi ile ilişkilerinin cılız olduğu, politika yapım sürecini ancak dolaylı yoldan etkilediği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuk Hakları, Sivil Toplum Kuruluşları, Çocuğa Yönelik Kurulan Sivil Toplum Kuruluşları, Vakıf, Çocuk Vakfı