Sivil toplum ve Türkiye'de insan hakları konusunda faaliyet gösteren sivil toplum örgütleri

Dünya'da 1980 sonrası dönemde özellikle Doğu Avrupa Blok'unun çökerek sosyalist rejimlerin ortadan kalkıp, demokrasiye geçiş aşamaları sivil toplum alanının oluşmasına zemin hazırlamıştır. Bu dönemde Türkiye'de de gündem oluşturmaya başlayan sivil toplum kavramı, tarihsel süreç içerisinde birçok değişim ve dönüşüm yaşayarak mevcut yapısını oluşturmuştur. Türkiye'de 1946 yılında çok partili hayata geçişle yeni yeni oluşmaya başlayan demokrasi ortamı birçok engelle karşı karşıya kalarak yoluna devam etmiş ve demokrasinin kendini var etme çabaları aynı zamanda sivil alanın da kendini tanımlaması için ortam oluşturmuştur. Demokrasinin gelişimi ile paralel ilerleyen sivil toplum kavramı, demokrasinin yaşanan siyasal olaylar ve zihniyete göre şekil aldığı Türkiye'de birçok engelle karşılaşarak var olmaya çalışmıştır. 1980'li yıllarda Türkiye'de insan hakları, liberalizm, sivil toplum ve demokrasi kavramları önemli bir yer edinmiştir. Özellikle İkinci Dünya Savaşı sonunda Dünya'da büyük bir etki uyandıran insan hakları ihlalleri gerek devletlerin ve ulusal-uluslararası kuruluşların gerek ise sivil toplum örgütlerin gündeminde yer alarak önemli bir etki alanı oluşturmuştur. Bu çalışmada sivil toplum ve insan hakları kavramı birbiriyle ilişkilendirilerek kendi mevcut yapısı içinde anlatılmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda Sivil toplumun tarihsel gelişimi, Türkiye perspektifinde değerlendirilmiştir. Bununla birlikte insan hakları konusunda Türkiye'de faaliyet gösteren alanında etkin ve önemli sivil toplum örgütleri ele alınıp, insan haklarının önemine dikkat çekilerek hak ihlalleri konusunda sivil toplum örgütlerinin gerekliliğini ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada bütün hak ihlalci unsurlara karşı çalışmalar yürüten sivil toplum örgütlerinin Türkiye'nin mevcut demokratik şartlar içinde faaliyetlerde bulunarak, seslerini ulusal ve uluslararası platformlarda duyurma çabası anlatılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sivil toplum, insan hakları, Türkiye'de insan hakları konusunda faaliyet gösteren sivil toplum örgütleri