Siyah-alaca buzağılarda farklı sütten kesme yaşının büyüme performansı üzerine etkileri

Bu çalışmada Siyah-Alaca buzağılarda erken sütten kesim yaşının büyüme performansı üzerine etkileri incelenmiştir. Araştırmada toplam 36 baş buzağı kullanılmıştır. Kışın ve ilkbaharda doğan buzağılarda iki dönemde yürütülen bu çalışmada buzağılar Bireysel, Grup ve Bireysel+Grup olmak üzere 3 ayrı barındırma sisteminde barındırılmıştır. Buzağılara 5 ve 8 haftalık yaşlarda sütten kesme programı uygulanmıştır. İneklerin kuruda kalma süresinin yanında doğum sonrası ürettikleri ağız sütü kalitesi kolostrometre yardımıyla belirlenmiştir. Bunlara ilave olarak doğuma ve doğum sonrası dönemdeki inek ve buzağıya ilişkin bazı davranışlar da belirlenmiştir. Buzağıların doğum ve sütten kesime kadar haftalık canlı ağırlıkları ve vücut ölçüleri alınmıştır. Sütten kesimden sonra ise altıncı aylık yaşa kadar ayda bir kez canlı ağırlıkları ve vücut ölçüleri alınmıştır. İneklerden elde edilen ağız sütü kalitesi, doğum sonrasında buzağının ayağa kalkma süresi, buzağının anasından ayrılma süresi ve ineğin sonunu atma süresi ortalaması sırasıyla 95.44±3.74 g/ℓ, 101.3±10.30 dak, 170.56±8.57 dak ve 345.3±75.60 dak bulunmuştur. Kışın ve ilkbaharda doğan buzağıların doğum ağırlıkları sırasıyla 43.99±0.89 kg ve 40.90±0.91 kg iken, 6. ay canlı ağırlıkları aynı sırayla 99.83±2.07 kg ve 115.76±1.90 kg bulunmuş, ilkbaharda doğan buzağılar kışın doğanlara göre 19.1 kg daha fazla (P<0.05) ağırlık artışı sağlamışlardır. Buzağı doğum ağırlıkları sütten kesim grubuna göre 5. ve 8. haftalarda sırasıyla 43.14±0.90 kg ve 41.75±0.91 kg iken (P>0.05), 6. ay canlı ağırlıkları aynı sırayla 108.99±2.14 kg ve 106.60±1.89 kg' dır (P>0.05). Bireysel, Grup ve Bireysel+Grup bölmelerinde barındırılan buzağıların 6. aydaki canlı ağırlıkları aynı sırayla 105.77±2.35 kg, 107.94±2.56 kg ve 109.69±2.52 kg olarak bulunmuştur (P>0.05). Sonuç olarak, ineklerin ürettiği ağız sütü kalitesinin önemli değişiklik gösterdiği ve buzağıları erken sütten kesmenin daha sonraki dönemde performanslarında önemli bir sakınca yaratmayacağı belirlenmiştir. Buzağıların bireysel bölme yerine bireysel+grup bölmesinde barındırılması ise hayvan gönenci açısından önemli katkı sağlayacaktır. Anahtar kelimeler: Erken sütten kesme, ağız sütü kalitesi, barındırma, doğum ağırlığı, ağırlık artışı, vücut ölçüleri