Master'sOpen Access

Siyasal iktidar medya ilişkisinde türban sorunu

2007
0 views
0 downloads
Advisor: Prof.dr. Nilgün Gürkan Pazarcı

Abstract (TR)

Türk toplumunun son 200 yılına damgasını vuran, modernleşme hareketleri,siyasetten eğitime bir çok alanı etkilemiştir. Modernleşmenin, evrilerek devam etmesi,bu etkiyi halen görünür kılmaktadır. Hem Osmanlı, hem de Cumhuriyet döneminde,toplumun modernleşmesinin, yukarıdan aşağıya doğru siyasal iktidarların uyguladığıprojeler doğrultusunda bir modernleştirme politikası olarak uygulanması, birçoksorunu da beraberinde getirmiştir. Bu sorunların neredeyse tamamının odağında isekadınlar vardır.Türk kadını, Osmanlı'nın son asrında ve özellikle Cumhuriyet'in ilkdönemlerinde seküler modernizmin hem simgesi hem de aktörü olmuştur.Modernleştirme politikasının, sistemli ve hayatın tüm alanlarını kapsayıcı bir devletpolitikası olarak uygulanması Kemalizm ile gerçekleşmiştir. Büyük kent merkezlerinehakim olan Cumhuriyet devrimlerinin başladığı dönemde kırsalda bulunan kadınların,1960'larla birlikte şehirlerde boy göstermesi, türban sorununun ayak sesleri olmuştur.Önceleri evinde, köyünde yaşayan Türk kadınının, kamusal alanda başını da örterekyer almak istemesi ile başlayan süreçte baş örtme, ontolojik bir duruş olarak, politikslamın kamusal alanda görünürleşen somut simgesi haline getirilmiştir. Resmilaisizme, son dönemde en çok meydan okuyan nesne; karşı duruş simgesi olaraktürbandır.Araştırmamızın, birinci ve ikinci bölümlerinde Türk toplumundakimodernleşme hareketleri incelenmiş ve türban sorununun sosyo-politik kökleri elealınmıştır. Toplumdaki değişim, toplumun kendi iç dinamikleri yerine siyaset odaklımerkezi bir yönlendirmeyle gerçekleştirilmiştir. Kitle iletişim araçları da bu tepedenaşağı modernleşmenin aygıtları olarak işlev üstlenmiştir. Türkiye'de siyaset-medyailişkisinde medyanın bu işlevi önemli bir araçtır. Bu çerçevede, slamcı siyasetgeleneğinden gelen AKP'nin tek başına iktidar olmasının ardından, egemenmedyanın türban konusunda AKP'ye karşı aldığı tavır ve bu tavrın sonuçlarıincelenmiştir. Araştırmamızın sınırlılıkları dahilinde AKP iktidarının ilk iki yılındatürban sorunu ile ilgili öne çıkmış, çarpıcı olaylar seçilmiş, egemen medyaya mensupCumhuriyet, Hürriyet ve YeniŞafak gazetelerinin türban ile ilgili haberleri analizkonusu edilmiştir.Araştırmamız da göstermiştir ki egemen medya, toplumsal değişime paralelolarak gelişen farklı arayışları daha geniş bir meşru tartışma zemininde tartışmakyerine, habere bakış açıları ve işleyiş tarzları ile konuyu sapkınlık çizgisine itmekte,uzlaşma alanını dar tutarken sapkınlık çemberini genişletmektedir. Egemen medyabunu yaparken, ?rejim tehlikede?, ?asker rahatsız?, ?ordu göreve?, ?kamusal alan?,?irticai tehdit?, ?laiklik? gibi toplumsal duyarlık taşıyan anahtar kavramları-kelimelerikullanmaktadır. Resmi ideolojinin meşru kabul ettiği alanın sınırları, egemenmedyanın geliştirdiği bu söylem üzerinden yeniden üretilmektedir.AKP iktidarının dördüncü yılına gelindiği dönemde merkezin, uzlaşı alanıdışına ittiği türban, AKP'nin iktidar olmadan önce sorun olarak kabul ettiği veseçmenine ?çözeceğiz? mesajı verdiği konular arasında yer almaktadır. Ancak,iktidarının ilk günlerinden itibaren, türban konusunda egemen medyadan sert tepkigören AKP yönetimi, YÖK Yasa Taslağı gibi çeşitli girişimlerinin de tepki alması vemedyanın devreye ?ordu? gibi aygıtları sokma girişimi üzerine türban söylemindenvazgeçmeyi tercih etmiştir. Merkezin en önemli aygıtları arasında yer alan medya,çevreyi temsil eden AKP iktidarını, türban sorunu konusunda merkezle, meşruiyetalanı içinde varolacak bir şekilde uzlaşmaya itmiştir.

Author

Hasan Öymez

How to Cite

Hasan Öymez (Yüksek Lisans Tezi). Siyasal iktidar medya ilişkisinde türban sorunu, 2007, Gazi University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Gazi University