Şizofreni ile psikotik belirtisi olan ve olmayan bipolar bozukluk hastalarının nörotrofik faktörler, inflamasyon belirteçleri ve nörokognisyon yönünden karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: Bipolar bozukluğun psikoz sürekliliği, araştırmacılar arasında uzun süredir tartışılan bir konudur. Şizofreni ile bipolar bozukluğun ayrıştığı ve örtüştüğü düzeyi belirlemek amacıyla, Schneider'in birinci sıra belirtilerini dikkate alarak nörotrofik faktörler, inflamasyon belirteçleri ve nörobilişsel işlevler açısından karşılaştırmalı bir çalışma planlanmıştır. Bu çalışmayla daha önceden genetik birliktelikleri araştırılan iki bozukluğun nörotrofik faktör düzeyleri ve nörobilişsel işlevleri dikkate alarak etiyolojik modeller açısından karşılaştırılması ve gelişimsel farklılıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma DSM-5 tanı ölçütlerine uyan 30 psikotik özellikli bipolar bozukluk hastası, 30 psikotik özellikli olmayan bipolar bozukluk hastası, 30 şizofreni hastası ve 30 sağlıklı kontrol grubuyla yürütülmüştür. Bipolar bozukluk tanılı hastalarda Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D) ve Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), şizofreni hastalarında Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANNS) uygulanmış ve remisyon kriterlerini karşılayan kişiler çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylere bilişsel işlevleri değerlendiren, 60-90 dakika süren nöropsikolojik test bataryası uygulanmış olup serum örnekleri ELİSA yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular: Bilişsel işlevler açısından işlem hızı, sözel öğrenme ve erken hatırlamanın hasta gruplarını anlamlı olarak ayırt ettiği saptanmıştır. Şizofrenide bilişsel bozulmanın bipolar bozukluğa göre daha belirgin olduğu saptanmıştır. Psikotik ve psikotik olmayan bipolar bozukluk hastaları arasında ise bilişsel bozulma alanlarının niteliksel olarak değil niceliksel olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Şizofreni hastalarında, psikotik olmayan bipolar bozukluk hastalarına kıyasla anlamlı olarak daha yüksek CRP ve FGF-2 düzeyleri saptanmıştır. BDNF düzeyleri incelendiğinde; psikotik bipolar bozukluk hastalarında, şizofreni ve psikotik olmayan bipolar bozukluk hastalarına kıyasla anlamlı olarak yüksek değerler tespit edilmiştir. Sonuç: Yüksek CRP ve FGF-2 düzeylerinin psikozu öngördürücü olabileceği düşünülmüştür. Bu alanda daha büyük örneklemlerle yapılacak çalışmaların literatür adına önemli katkıları bulunacaktır. Anahtar Sözcükler: Şizofreni, bipolar bozukluk, nörobilişsel işlevler, nörotrofik faktörler ve nöroinflamasyon