Sınıf öğretmeni adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleriyle kariyer geliştirme arzuları arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı, Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı öğrencilerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile kariyer geliştirme arzuları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı öğrencilerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleriyle kariyer geliştirme arzuları arasındaki ilişkinin incelendiği bu araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Sınıf öğretmeni adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile kariyer geliştirme arzuları ölçekler yoluyla elde edilen verilerle belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017–2018 eğitim öğretim yılında Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören 398 öğretmen adayı oluşturmuştur. Çalışmada kullanılan ölçek formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, öğretmen adaylarının cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerini belirlemek amacıyla kişisel bilgi formu, ikinci bölümde ise öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimlerini ölçmek için "Yaşam Boyu Öğrenme Ölçeği" ve kariyer geliştirme arzularının belirlenmesi için "Mesleki Yönelim ve Kariyer Geliştirme Arzu Ölçeği" yer almaktadır. Elde edilen verilerin analizinde ise SPSS paket programı kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi için verilerin normalliği sınanmış normal dağılmadığına ulaşılmıştır. Bu nedenle araştırmada non-parametrik testler kullanılmıştır. Demografik bilgilerin analizi için frekans ve yüzde kullanılmıştır. Birinci alt problemde "Yaşam Boyu Öğrenme" algıları ile "Kariyer Geliştirme" arzularını belirlemek için ortalama, standart sapma kullanılmıştır. İkinci alt problemde öğretmen adaylarının "Yaşam Boyu Öğrenme" algıları ile "Kariyer Geliştirme" arzularının demografik değişkenlere göre anlamlı fark ortaya koyup koymadığına ilişkin analizlerde ise Mann Whitney U ve Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Üçüncü alt problemde, Yaşam Boyu Öğrenme Ölçeği ile Kariyer Geliştirme Ölçeği arasında anlamlı ilişki bulunup bulunmadığına yönelik korelasyon (Spearman Rho) analizi yapılmıştır. Son olarak dördüncü alt problemde ise Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimlerinin Kariyer Geliştirme Arzu düzeyinin ne kadarını açıkladığına ilişkin basit regrasyon analizi yapılmıştır. Araştırmada öğretmen adaylarının, yaşam boyu öğrenme algılarının toplamda "kısmen uyuyor", kariyer geliştirme arzularının toplamda "oldukça fazla" düzeyinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yaşam boyu öğrenme algıları toplamında, öğretmen adaylarının cinsiyetlerine göre eğilim düzeyleri kız öğretmen adayları lehine, kariyer geliştirme arzularına ilişkin görüşlerinde ise erkek öğretmen adayları lehine anlamlı bir farklılık göstermiştir. Öğretmen adaylarının sınıf düzeylerine göre yaşam boyu öğrenme eğilim düzeyleri arasında sebat ve öğrenmeyi düzenlemede yoksunluk alt boyutlarında anlamlı bir farklılık yokken, toplamda ve alt boyutları olan motivasyon, merak yoksunluğunda dördüncü sınıfların lehine anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının kariyer geliştirme arzularına ilişkin görüşleri sınıf düzeyleri değişkenine göre incelendiğinde Mesleki Gelişim Arzusunda öğretmen adaylarının sınıf düzeylerine göre kariyer geliştirme arzu düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık rastlanmamış ancak toplamda ve liderlik arzusu alt boyutunda, ikinci sınıfların lehine anlamlı bir farklılık görülmüştür. Yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile kariyer geliştirme arzuları arasında pozitif yönde, çok düşük düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Yaşam boyu öğrenme ölçeğinin "öğrenmeyi düzenlemede yoksunluk" alt boyutunun "liderlik arzusu" alt boyutu ile negatif yönde çok düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yaşam boyu öğrenmenin kariyer geliştirmeyi yordama gücü istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Yaşam boyu öğrenme kariyer geliştirmenin %2,8'ini açıklamaktadır. Bu bulgu, yaşam boyu öğrenmenin kariyer geliştirmenin etkileyicilerinden biri olduğu şeklinde yorumlanabilir.